Maandag t/m vrijdag, 09:00 – 18:00 +31 970 1028 0205 WhatsApp
WebMaintorNederland
Toegankelijkheid · goed om te weten

EN 301 549: de Europese norm achter toegankelijkheid

De Europese norm voor toegankelijke ICT, wat er naast websites nog in staat, hoe hij samenhangt met WCAG en voor wie hij ertoe doet.

De term duikt op in een aanbestedingsdocument, in een vraag van een gemeente aan haar leverancier of in een artikel over de toegankelijkheidswet: "conform EN 301 549". Voor veel ondernemers is het een nummer zonder betekenis. Toch is EN 301 549 de norm waar in Europa naar wordt gekeken als het om toegankelijke websites, apps, software en documenten gaat.

Op deze pagina leest u wat de norm is, hoe hij is opgebouwd, wat hij met WCAG te maken heeft en in welke situaties u er als website-eigenaar mee te maken krijgt. Geen juridische uitleg, wel een praktische.

  1. 01

    Wat EN 301 549 is

    EN 301 549 is een Europese norm met toegankelijkheidseisen voor ICT-producten en -diensten. Hij is opgesteld door de Europese normalisatie-instituten ETSI, CEN en CENELEC. De norm is oorspronkelijk ontwikkeld voor overheidsinkoop: een overheid die software of een website koopt, moest kunnen verwijzen naar één duidelijke set eisen.

    Inmiddels speelt de norm ook een rol bij de regels voor overheidswebsites en bij de Europese toegankelijkheidswet. Het verschil met WCAG is de reikwijdte. WCAG gaat over webinhoud. EN 301 549 gaat over ICT in brede zin: ook over hardware, software, documenten en zelfs over de manier waarop uw klantenservice informatie geeft.

  2. 02

    Hoe de norm is opgebouwd

    De norm is ingedeeld in hoofdstukken per soort technologie. Voor een bedrijf met een website of webshop zijn vooral deze relevant:

    HoofdstukOnderwerpWat het voor u kan betekenen
    9WebUw website en webshop. Dit hoofdstuk neemt de WCAG-criteria van niveau A en AA over.
    10Documenten die geen webpagina zijnPdf's, Word-bestanden en andere downloads op uw site.
    11SoftwareApps en software die u aanbiedt, inclusief mobiele apps.
    12Documentatie en ondersteuningHandleidingen en klantenservice die informatie geven over toegankelijkheid in een bruikbare vorm.

    Daarnaast zijn er hoofdstukken over onder meer hardware, tweeweg-spraakcommunicatie en video. Die zijn vooral van belang voor fabrikanten en telecombedrijven.

    Voor een gewone WordPress-site is vooral hoofdstuk 9 het werkterrein. Hoofdstuk 10 wordt vaak vergeten: zet u prijslijsten, brochures of formulieren als pdf online, dan horen die er ook bij. Hoe u daarmee omgaat, staat bij pdf-documenten toegankelijk maken.

  3. 03

    De relatie tussen EN 301 549 en WCAG

    Voor webinhoud vindt EN 301 549 het wiel niet opnieuw uit. De versie die op dit moment breed wordt gebruikt, versie 3.2.1 uit 2021, neemt de succescriteria van WCAG 2.1 op niveau A en AA over. Een website die aan WCAG 2.1 AA voldoet, voldoet daarmee aan het webhoofdstuk van de norm.

    Wat dat niveau AA inhoudt, en hoe het zich verhoudt tot A en AAA, leest u op de pagina WCAG niveau AA uitgelegd.

    Daarnaast bevat de norm algemene eisen die voor alle soorten ICT gelden, en een uitgebreide webapplicatie kan ook raken aan eisen uit andere hoofdstukken. Bij een gewone informatieve site of webshop merkt u daar weinig van, maar het is goed om te weten dat "voldoen aan EN 301 549" in theorie breder is dan "voldoen aan WCAG".

  4. 04

    Waarom WCAG 2.2 een verstandig doel is

    WCAG 2.2 is in oktober 2023 gepubliceerd, na de laatste grote versie van EN 301 549. De norm verwijst dus nog naar 2.1. Er wordt gewerkt aan een nieuwe versie van de norm die beter aansluit op de Europese toegankelijkheidswet. Wanneer die er is en wat er precies in staat, kunt u het beste volgen via de officiële publicaties.

    Wij raden aan om nu al op WCAG 2.2 AA te mikken, om drie redenen:

    • 2.2 bevat vrijwel alles uit 2.1, dus u voldoet aan beide;
    • de nieuwe criteria, zoals minimale klikdoelen en focus die niet onder een vaste balk verdwijnt, helpen gebruikers direct;
    • als de norm wordt bijgewerkt, hoeft u minder in te halen.

    Welke criteria er in 2.2 bij zijn gekomen, staat in de nieuwe criteria van WCAG 2.2.

  5. 05

    EN 301 549 in een offerte of contract

    Komt u de norm tegen in een contract, bijvoorbeeld omdat u een website bouwt of beheert voor een gemeente of een grotere klant, lees dan goed wat er precies gevraagd wordt. Een paar vragen die helpen om misverstanden te voorkomen:

    • Welke versie? Een verwijzing naar "de meest recente versie" kan betekenen dat de eis verschuift als er een nieuwe versie verschijnt. Een vaste versie geeft meer zekerheid.
    • Welke hoofdstukken? Gaat het alleen om de website, of ook om documenten, een app en de klantenservice?
    • Hoe wordt het aangetoond? Met een eigen verklaring, met een rapport van een onafhankelijke partij, of met een toegankelijkheidsverklaring in een bepaald format?
    • Wat gebeurt er bij afwijkingen? Bijna geen enkele site is foutloos. Een afspraak over hoe bevindingen worden opgelost en binnen welke termijn, is realistischer dan een belofte van honderd procent.

    Als u zelf opdrachtgever bent en een webbouwer inhuurt, werkt het andersom. Neem dan zelf de norm of WCAG 2.2 AA op in uw opdracht, met een hertest bij de oplevering. Zo voorkomt u dat "toegankelijk" een rekbaar begrip wordt.

  6. 06

    Voor wie EN 301 549 relevant is

    • Bedrijven onder de toegankelijkheidswet. Webwinkels en andere dienstverleners die onder de European Accessibility Act vallen, gebruiken de norm als meetlat om te laten zien dat hun site of app toegankelijk is.
    • Overheden en hun leveranciers. Voor overheidswebsites wordt getoetst aan de norm. Levert u websites, software of documenten aan een overheid, dan komt u hem in contracten tegen.
    • Inschrijvers op aanbestedingen. Ook private opdrachtgevers kunnen de norm als eis opnemen. Meer daarover in toegankelijkheid als eis in een aanbesteding.
    • Bedrijven zonder plicht. Ook als u nergens toe verplicht bent, is de norm een handige checklist voor wat u met uw site en documenten wilt bereiken.

    Wilt u weten hoe uw site zich tot de norm verhoudt, dan begint dat met een audit van uw website. Een overzicht van de hele aanpak vindt u op digitale toegankelijkheid.

Kennisbank

Verder lezen

FAQ

Veelgestelde vragen

Moet ik de norm kopen om hem te kunnen gebruiken?

EN 301 549 is een ETSI-publicatie die u gratis kunt downloaden via de website van ETSI. Het document is wel technisch en uitgebreid. Voor een website is het webhoofdstuk het belangrijkste, en dat verwijst grotendeels naar WCAG.

Is een rapport tegen WCAG hetzelfde als een rapport tegen EN 301 549?

Voor de webinhoud overlappen ze grotendeels. Een rapport tegen EN 301 549 kan daarnaast documenten, apps en ondersteuning behandelen. Vraagt een opdrachtgever expliciet om de norm, bespreek dan vooraf wat er binnen de toets valt.

Geldt de norm ook voor mijn mobiele app?

Ja, de norm heeft een hoofdstuk voor software, waaronder apps. Wij werken zelf alleen met WordPress en WooCommerce. Heeft u een losse app, dan kunnen wij de website beoordelen en voor de app naar een gespecialiseerde partij verwijzen.

Is EN 301 549 hetzelfde als een wet?

Nee. Het is een technische norm. Wetten en regels kunnen ernaar verwijzen, en dan krijgt de norm in die context gewicht. Wat u wettelijk moet, volgt uit de wet zelf. De norm beschrijft hoe u technisch aan toegankelijkheidseisen kunt voldoen.

Vragen over toegankelijkheid?

Vraag een gratis websitecheck aan. U ontvangt binnen één werkdag een helder rapport, zonder verplichtingen.

Reactie binnen 4 werkuren
WhatsApp