“Wij willen dat onze website in lijn is met het VN-verdrag Handicap.” Zo’n zin staat steeds vaker in de wensenlijst van stichtingen en maatschappelijke organisaties. Wie hem opschrijft, weet meestal dat het verdrag belangrijk is, maar niet precies wat het van een website vraagt. Dat is ook niet zo vreemd. Het verdrag noemt geen contrastverhoudingen of alt-teksten. Toch is het de basis onder veel van wat er over toegankelijkheid wordt gezegd. Wie wil begrijpen hoe het VN-verdrag Handicap en uw website met elkaar te maken hebben, moet het verdrag eerst als idee zien en daarna als regel.
Wat het verdrag is
Het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap is in 2006 aangenomen door de Verenigde Naties. Nederland heeft het in 2016 geratificeerd. Sindsdien is Nederland eraan gebonden.
Het verdrag maakt geen nieuwe rechten. Het legt uit hoe bestaande mensenrechten gelden voor mensen met een handicap. Het uitgangspunt is dat mensen met een beperking volwaardig moeten kunnen meedoen in de samenleving, op voet van gelijkheid met anderen. Toegankelijkheid is daarbij een centraal begrip: van gebouwen en vervoer, maar ook van informatie en communicatie, uitdrukkelijk inclusief nieuwe informatie- en communicatietechnologie en internet.
Wat het VN-verdrag Handicap voor uw website betekent
Een verdrag richt zich in de eerste plaats op staten. Nederland heeft zich verplicht om maatregelen te nemen. Dat doet de overheid op verschillende manieren, en een aantal daarvan raakt websites rechtstreeks:
- Voor overheidsinstanties geldt het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Websites en apps moeten voldoen aan de norm, en er moet een toegankelijkheidsverklaring in het register op digitoegankelijk.nl staan.
- Voor bepaalde bedrijven geldt sinds 28 juni 2025 de toegankelijkheidswet, de Nederlandse uitwerking van de European Accessibility Act. Die gaat over specifieke diensten voor consumenten, zoals e-commerce en bankdiensten.
- Voor iedereen die goederen of diensten aanbiedt geldt de wet die gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte regelt.
Het verdrag zelf geeft u als organisatie dus meestal geen directe technische eisen. Het werkt door via Nederlandse en Europese regels. Toch is het meer dan achtergrond: het verdrag bepaalt de richting, en rechters en instanties kunnen er bij de uitleg van wetten naar kijken.
De link met de wet gelijke behandeling
De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte bestaat al langer dan de ratificatie van het verdrag. Rond de ratificatie is die wet uitgebreid, zodat hij ook gaat over het aanbieden van goederen en diensten. Daarin zit een belangrijk begrip: de doeltreffende aanpassing. Een aanbieder moet aanpassingen doen die nodig zijn zodat iemand met een beperking mee kan doen, tenzij dat een onevenredige belasting zou zijn.
Wat dat precies betekent voor een website, is niet in een algemene regel te vangen. Het hangt af van de situatie, de omvang van de organisatie en wat er gevraagd wordt. Wie meent dat hij wordt gediscrimineerd, kan bijvoorbeeld een oordeel vragen aan het College voor de Rechten van de Mens. Laat u bij concrete vragen juridisch adviseren; dit artikel geeft alleen de grote lijn.
Belangrijk om te weten: deze wet kent geen uitzondering voor kleine bedrijven zoals de toegankelijkheidswet die wel kent. De afweging van wat redelijk is, valt voor een kleine ondernemer wel anders uit dan voor een grote.
Een voorbeeld om het concreet te maken
Stel, een klant met een visuele beperking laat weten dat hij bij een lokale fietsenmaker online geen afspraak kan maken, omdat de agenda alleen met de muis werkt. De fietsenmaker heeft vier medewerkers en valt dus niet onder de toegankelijkheidswet. Betekent dat dat er niets hoeft?
Niet per se. Vanuit de gedachte van gelijke behandeling ligt het voor de hand dat de fietsenmaker een redelijk alternatief biedt, bijvoorbeeld een duidelijk vermeld telefoonnummer of e-mailadres om een afspraak te maken, en kijkt of de agenda-plugin te vervangen is. Of dat juridisch genoeg is, hangt af van de omstandigheden. Wat wel duidelijk is: een klant die vastloopt en nergens terechtkan, is voor beide partijen de slechtste uitkomst.
Wat de verschillende regels van elkaar onderscheidt
| Regeling | Voor wie | Wat het vraagt |
|---|---|---|
| VN-verdrag Handicap | De staat | Maatregelen nemen voor volwaardige deelname, inclusief digitale toegankelijkheid |
| Besluit digitale toegankelijkheid overheid | Overheidsinstanties | Websites en apps volgens de norm, verklaring in het register |
| Toegankelijkheidswet | Aanbieders van bepaalde consumentendiensten, behalve micro-ondernemingen | Voldoen aan de toegankelijkheidseisen, met EN 301 549 als norm |
| Wet gelijke behandeling handicap/chronische ziekte | Onder meer aanbieders van goederen en diensten | Geen onderscheid maken, doeltreffende aanpassingen doen tenzij onevenredig |
Hoe de toegankelijkheidswet voor bedrijven werkt, leest u uitgebreider op de pagina over de European Accessibility Act in Nederland.
Wat u als organisatie in de geest van het verdrag kunt doen
Stichtingen, verenigingen en maatschappelijke organisaties willen vaak verder gaan dan de wettelijke plicht, omdat meedoen voor iedereen bij hun missie hoort. Een paar concrete stappen:
- Kies een duidelijk doel. WCAG 2.2 niveau AA is de gangbare maatstaf, ook als u er formeel niet aan hoeft te voldoen.
- Schrijf begrijpelijk. Toegankelijkheid gaat niet alleen over techniek. Lees bijvoorbeeld wat B1-taalniveau op uw website inhoudt.
- Betrek mensen met een beperking. Vraag een paar mensen uit uw doelgroep om de site te gebruiken en luister naar waar ze vastlopen.
- Maak melden makkelijk. Zet op de site hoe iemand een probleem kan doorgeven, en reageer daar ook echt op.
- Wees open. Een verklaring die eerlijk zegt wat nog niet goed is, past beter bij de geest van het verdrag dan een stil probleem.
Voor stichtingen die hun website opnieuw willen opzetten, zijn er nog meer aandachtspunten, zoals vrijwilligers die content beheren. Die staan in een website voor een stichting.
Waar het verdrag ophoudt
Het verdrag is geen checklist. Het zegt niet welke kleur uw knoppen moeten hebben of hoe een formulier eruit moet zien. Daarvoor zijn de WCAG-richtlijnen en de Europese norm. Wie de stap van principe naar praktijk wil maken, vindt die uitgewerkt in het overzicht toegankelijkheid voor uw website. Daar staat wat het voor een WordPress-site concreet inhoudt, van contrast tot schermlezer.
Vraag een gratis websitecheck aan. Binnen één werkdag weet u waar uw website staat.
