
Maandagochtend. In het weekend zijn het thema en een paar plugins bijgewerkt. De site ziet er precies hetzelfde uit als vrijdag. Toch kan een bezoeker die met het toetsenbord werkt het submenu niet meer openen, en de foutmelding in het contactformulier wordt niet meer voorgelezen. Niemand merkt het, want het team gebruikt een muis. Dit is de manier waarop toegankelijkheid meestal achteruitgaat: niet in één keer, maar ongemerkt bij een update. Een korte controle van de toegankelijkheid na een update vangt het meeste op.
Waarom updates toegankelijkheid raken
Een update verandert code. Meestal ten goede, maar niet altijd voor alles. Een paar typische oorzaken:
- Een thema-update vervangt de CSS, waardoor uw eigen aanpassingen (zoals een betere focusstijl) worden overschreven of niet meer aangrijpen.
- Een plugin krijgt een nieuwe versie van een uitklapmenu, slider of formulier, met ander gedrag voor het toetsenbord.
- Een pagebuilder past de opbouw van modules aan, waardoor kopniveaus of labels veranderen.
- Een nieuwe plugin voegt een pop-up of chatknop toe die over de pagina heen komt te liggen.
- JavaScript van twee plugins bijt elkaar, waardoor een deel van de interactie niet meer werkt.
Bij een redesign is het risico nog groter. Dan verandert er zoveel tegelijk dat oude oplossingen makkelijk verdwijnen: een skip-link die er niet meer in zit, contrasten die met de nieuwe kleuren niet meer kloppen.
Wat het vaakst stukgaat
De zichtbare focus
De blauwe of zwarte rand rond een link of knop als u met Tab navigeert. Een nieuwe stylesheet haalt die vaak weg, of maakt hem onzichtbaar tegen de nieuwe achtergrond. Waarom die rand moet blijven, leest u in zichtbare focus.
Het menu
Submenu’s die alleen bij hover openen, een mobiel menu dat de focus niet meer vasthoudt, of een menuknop die zijn open- of dichttoestand niet meer doorgeeft. Het menu is het onderdeel dat bij updates het vaakst van gedrag verandert.
Formulieren
Labels die door een nieuwe versie van de formulierplugin in placeholders veranderen, foutmeldingen die niet meer bij het juiste veld staan, of een nieuwe captcha die niet te bedienen is.
Pop-ups en banners
Een bijgewerkte cookiebanner die niet meer met het toetsenbord te sluiten is, legt de hele site plat voor wie geen muis gebruikt.
Kleur en contrast
Vooral bij een redesign: een nieuwe merkkleur die mooi is maar op witte achtergrond te licht. Of grijze tekst die in het ontwerp goed leek en op een gewoon scherm wegvalt.
Toegankelijkheid na een update controleren in een kwartier
Doe deze test na elke grotere update en na elke wijziging aan thema, menu of formulieren. Kies drie pagina’s: de homepage, een pagina met een formulier, en bij een webshop de afrekenpagina.
- Tab door de pagina. Klik in de adresbalk en druk herhaaldelijk op Tab. Ziet u bij elke stap waar u bent? Komt u in een logische volgorde langs alle links en knoppen?
- Open het menu met het toetsenbord. Ook de submenu’s. Probeer ook het mobiele menu, met het browservenster smal gemaakt.
- Sluit de cookiebanner en eventuele pop-ups zonder muis.
- Vul het formulier in en verstuur het met een fout. Ziet u een duidelijke melding bij het juiste veld?
- Zoom in tot 200% en tot 400%. Blijft alles leesbaar zonder horizontaal te scrollen?
- Draai een automatische scan met een tool als WAVE of axe. Vergelijk het aantal fouten met de vorige keer.
Een scan alleen is niet genoeg: de meeste problemen hierboven ziet een tool niet. Maar een plotselinge stijging in het aantal fouten is wel een signaal om beter te kijken. Hoe u WAVE daarvoor gebruikt, staat in WAVE gebruiken om uw site te controleren.
Leg de uitkomst vast
Houd een eenvoudig logboek bij: datum, wat er is bijgewerkt, welke pagina’s u hebt getest en wat er opviel. Dat helpt om terug te vinden welke update een probleem veroorzaakte. En het is nuttig als iemand vraagt hoe u de toegankelijkheid bewaakt, bijvoorbeeld bij het bijwerken van uw toegankelijkheidsverklaring.
Wat u doet als er iets stuk is
Vindt u een probleem, ga dan eerst na welke update de oorzaak is. Uw logboek helpt daarbij. Daarna zijn er grofweg drie routes:
- Terugdraaien. Is de schade groot, bijvoorbeeld een afrekenproces dat niet meer met het toetsenbord werkt, zet dan de vorige versie van de plugin of het thema terug. Doe dit alleen als er geen beveiligingsreden voor de update was.
- Melden bij de maker. Beschrijf het probleem concreet: welke pagina, welke toets, wat er gebeurt. Goede makers nemen zulke meldingen serieus.
- Zelf herstellen. Een overschreven focusstijl kunt u vaak in een childthema of in eigen CSS terugzetten, zodat een volgende update hem niet weer weghaalt.
Bij een redesign: eerder beginnen
Bij een nieuw ontwerp is het verstandig om de toegankelijkheid niet pas na de lancering te controleren. Laat het ontwerp vooraf toetsen op contrast en klikgebieden, test de nieuwe componenten op een testomgeving, en doe na de livegang de volledige ronde nog een keer. Neem in de opdracht expliciet op dat bestaande oplossingen, zoals een skip-link of aangepaste focusstijlen, behouden blijven.
Onderdeel van het gewone testen
Deze controle hoort thuis in de vaste test die u na elke update doet. Die bredere test, met ook betalingen, formulieren en de werking van plugins, staat in de checklist voor testen na een update. Toegankelijkheid voegt daar een paar punten aan toe, vooral het toetsenbord.
Wilt u dat iemand dit structureel voor u doet, dan beschrijven we op toegankelijkheid blijvend bewaken hoe dat binnen een onderhoudsabonnement werkt. Gaat het vooral om bediening zonder muis, kijk dan bij bruikbaar met alleen een toetsenbord. Het grotere geheel staat op website toegankelijk maken.
Vraag een gratis websitecheck aan. Binnen één werkdag weet u waar uw website staat.


