Maandag t/m vrijdag, 09:00 – 18:00 +31 970 1028 0205 WhatsApp
WebMaintorNederland
Toegankelijkheid 20 november 2026 5 min leestijd

Emoji en screenreaders: wat er wordt voorgelezen

Drie raketjes achter een kop zien er vrolijk uit. Een screenreader leest ze alle drie voluit voor. Wat er precies wordt uitgesproken en hoe u emoji gebruikt zonder dat uw tekst onleesbaar wordt.

W
Team WebMaintorWordPress-specialisten · onderhoud, beveiliging en snelheid
Emoji en screenreaders: wat er wordt voorgelezen

Stel, uw nieuwsbrief-aanmelding heeft de kop “🚀🚀🚀 Mis niets meer 🚀🚀🚀”. Op het scherm is het een speels accent. Een bezoeker met een screenreader hoort iets als: “raket raket raket Mis niets meer raket raket raket”. De vraag hoe emoji en een screenreader samengaan, is dus geen detail. Wat op het scherm een versiering is, wordt in spraak gewoon tekst, en die tekst is vaak langer dan u denkt.

Wat een screenreader met een emoji doet

Elke emoji heeft in de Unicode-standaard een korte beschrijving, en die is vertaald in veel talen, ook in het Nederlands. Een screenreader gebruikt meestal die beschrijving. Een duim omhoog wordt “duim omhoog”, een hart wordt iets als “rood hart”, een lachend gezicht krijgt een omschrijving als “grijnzend gezicht”.

Een paar dingen om te weten:

  • De exacte uitspraak verschilt. NVDA, JAWS, VoiceOver en TalkBack gebruiken niet allemaal dezelfde bron, en de taal van de screenreader speelt mee. Reken dus op de strekking, niet op de letterlijke woorden.
  • Varianten worden meegelezen. Een emoji met huidskleur kan worden voorgelezen als “duim omhoog, getinte huidskleur” of iets vergelijkbaars.
  • Elke emoji telt. Vijf sterren achter elkaar zijn vijf keer de naam van de ster. Een rij vlaggetjes wordt een opsomming van landen.
  • De naam is niet altijd wat u bedoelt. Wie het vuurtje gebruikt voor “populair”, laat de bezoeker “vuur” horen. Wie de raket gebruikt voor “snel”, laat “raket” horen.

Waar het in de praktijk misgaat

Emoji in koppen en menu’s

Een kop is een navigatiepunt. Screenreadergebruikers springen van kop naar kop om een pagina te verkennen. Begint elke kop met een emoji, dan hoort de bezoeker telkens eerst die naam voordat het onderwerp komt. “Glinstering Onze diensten”, “Telefoon Contact”. In menu’s werkt het net zo, en daar is het nog vervelender omdat het menu op elke pagina terugkomt.

Emoji als enige inhoud van een knop of link

Een link met alleen een pijltje of een knop met alleen een kruisje heeft als naam “pijl naar rechts” of “kruis”. Dat zegt niets over wat er gebeurt. Een knop moet zeggen wat hij doet: “Volgende foto”, “Venster sluiten”. Dit is hetzelfde probleem als bij iconen zonder tekst.

Emoji als opsommingsteken

Een lijst waar elk punt begint met een vinkje, wordt voorgelezen als “vinkje” voor elk punt. Gebruik liever een echte HTML-lijst en maak de vinkjes met CSS. Dan weet de screenreader ook dat het een lijst is en hoeveel punten erin staan.

Emoji die betekenis dragen

Soms zit de informatie in de emoji zelf, bijvoorbeeld een groen en rood bolletje voor “op voorraad” en “uitverkocht”. De bezoeker hoort dan alleen “groene cirkel”. Zet de betekenis er in tekst bij.

Nepvet en sierletters

Geen emoji, maar wel een verwant probleem: tekst als 𝗡𝗶𝗲𝘂𝘄 of 𝓢𝓪𝓵𝓮, gemaakt met speciale Unicode-tekens om vet of schuin schrift na te bootsen in social posts. Een screenreader kan dat letter voor letter voorlezen als wiskundige symbolen, of het overslaan. Gebruik op uw site gewone tekst met <strong> of CSS.

Emoji goed inzetten: drie regels

  1. Spaarzaam. Eén emoji die iets toevoegt, is prima. Een reeks is ruis.
  2. Aan het eind, niet aan het begin. Een emoji achter de zin laat de bezoeker eerst de inhoud horen.
  3. Nooit als enige drager van betekenis. Als de emoji wegvalt, moet de zin nog steeds kloppen.

Decoratieve emoji verbergen of een eigen naam geven

Gebruikt u een emoji puur als versiering, dan kunt u hem verbergen voor hulpsoftware. Dat doet u met aria-hidden:

<h2>Mis niets meer <span aria-hidden="true">🚀</span></h2>

Draagt de emoji wel betekenis en wilt u bepalen wat er wordt voorgelezen, geef hem dan een rol en een naam:

<span role="img" aria-label="Op voorraad">🟢</span>

Beter nog is gewone tekst ernaast, want die zien ook ziende bezoekers die de betekenis van het bolletje niet raden. Meer over het werken met aria-label en de valkuilen ervan leest u in uitleg over aria-label.

In de WordPress-blokeditor kunt u deze code niet zomaar in een gewone alinea zetten zonder de HTML-weergave te openen. Voor redacteuren is de eerste regel dan ook het belangrijkst: weinig emoji, en nooit in plaats van woorden.

Social posts en reviews op uw site

Veel sites tonen een feed van Instagram of Facebook, of een blok met Google-reviews. Daarin staan vaak juist veel emoji, en daar heeft u weinig grip op. Een paar keuzes die u wel kunt maken:

  • Toon niet de hele feed automatisch op de homepage, maar een paar uitgekozen posts.
  • Kies een plugin of widget die de berichten als gewone tekst in de pagina zet, niet als afbeelding of in een moeilijk bedienbaar kader. Test de widget met het toetsenbord.
  • Bij eigen posts die u op de site overneemt: schrijf ze dan net iets rustiger. Een emoji per bericht is meestal genoeg.
  • Hashtags met meerdere woorden schrijft u met hoofdletters per woord, zoals #ToegankelijkOndernemen. Dan kan een screenreader de woorden beter uit elkaar houden.

Afspraken voor wie teksten plaatst

Op de meeste sites zetten meerdere mensen teksten online: een eigenaar, een medewerker marketing, soms een stagiair. Leg de regels rond emoji daarom kort vast, bij de andere schrijfafspraken. Bijvoorbeeld: geen emoji in koppen, menu’s en knoppen; hooguit één emoji per alinea; en nooit een emoji in plaats van een woord. Zo voorkomt u dat de site langzaam volloopt met versieringen die alleen ziende bezoekers als versiering ervaren.

Zelf horen hoe het klinkt

De snelste manier om dit te begrijpen, is het te horen. Op een iPhone zet u VoiceOver aan via Instellingen, Toegankelijkheid. Op Android heet het TalkBack. Op Windows kunt u het gratis NVDA installeren. Open een pagina met emoji en laat hem voorlezen. De meeste mensen zijn verbaasd hoe lang en hoe vreemd het klinkt. Een korte handleiding vindt u op testen met een screenreader.

Emoji zijn een klein onderdeel van een toegankelijke website, maar wel een dat elke redacteur dagelijks tegenkomt. Wilt u zien hoe het in het geheel past, kijk dan op de pagina over een toegankelijke website.

Liever dat wij dit voor u regelen?

Vraag een gratis websitecheck aan. Binnen één werkdag weet u waar uw website staat.

Gratis websitecheck
Lees verder

Gerelateerde artikelen

Hulp nodig bij uw WordPress-website?

Vraag een gratis websitecheck aan. U ontvangt binnen één werkdag een helder rapport, zonder verplichtingen.

Ondernemers aan het werk achter hun laptop op kantoor Reactie binnen 4 werkuren
WhatsApp