Toegankelijkheidswet: een checklist voor ondernemers

Stel u een ondernemer voor met een briefje naast zijn toetsenbord. Daarop staan vier woorden: “toegankelijkheidswet, WCAG, verklaring, audit”. Hij heeft erover gelezen en weet dat het belangrijk is, maar niet in welke volgorde hij het moet aanpakken. Die vraag beantwoordt deze toegankelijkheidswet checklist. Zes stappen, in een logische volgorde, met bij elke stap wat u zelf kunt doen en wanneer u hulp nodig heeft.

Stap 1: bepaal of de wet voor u geldt

De toegankelijkheidswet is de Nederlandse uitwerking van de European Accessibility Act (Richtlijn (EU) 2019/882). De regels gelden sinds 28 juni 2025 en gaan over bepaalde producten en diensten voor consumenten. Voor de meeste ondernemers met een website is de vraag of zij een e-handelsdienst aanbieden: verkoopt u online aan consumenten, dan is het antwoord vaak ja.

Vink deze punten af:

• Verkoopt u via uw website of app aan consumenten, of sluit u er online overeenkomsten mee? Denk aan een webshop, een boekingsmodule of een abonnementsdienst.
• Heeft u minder dan 10 medewerkers en een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens 2 miljoen euro? Dan bent u als dienstverlener een micro-onderneming en uitgezonderd.
• Verkoopt u uitsluitend aan bedrijven? Dan ligt het anders, zie wat de wet betekent voor B2B-verkoop.

Twijfelt u, bijvoorbeeld omdat uw site deels informatief en deels commercieel is? Lees dan eerst welke diensten er precies onder vallen, en laat u bij blijvende twijfel juridisch adviseren.

Stap 2: inventariseer wat er op uw site staat

Voordat iemand gaat testen, moet duidelijk zijn wat er getest moet worden. Een webshop bestaat uit meer dan de homepage. Maak een lijst van de onderdelen waar een klant doorheen gaat:

1. Homepage en menu
2. Zoeken en filteren
3. Productpagina’s of dienstpagina’s
4. Winkelmand en afrekenen, inclusief betaalpagina
5. Account aanmaken en inloggen
6. Contactformulier, chat en klantenservice-informatie
7. Cookiemelding en pop-ups
8. Documenten die klanten nodig hebben, zoals algemene voorwaarden in pdf

Noteer er meteen bij welke onderdelen van een derde partij komen, zoals een betaalprovider, een chatwidget of een reviewplugin. Die kunt u vaak niet zelf aanpassen, maar ze horen wel bij de dienst die u aanbiedt.

Leg ook vast wie wat beheert. Wie plaatst de productteksten, wie kiest de plugins, wie maakt de nieuwsbrief? Toegankelijkheid gaat bij al die mensen langs. Een korte lijst met namen en taken voorkomt dat later niemand zich verantwoordelijk voelt voor een probleem dat iedereen ziet. Bij een kleine organisatie staat er misschien maar één naam op, en dat is prima, zolang het maar duidelijk is.

Stap 3: laat de site testen tegen de norm

De norm waar de wet naar verwijst is EN 301 549, die voor webcontent uitkomt bij WCAG 2.1 niveau AA. WCAG 2.2 bestaat sinds oktober 2023 en is het verstandige doel: wie aan 2.2 AA voldoet, voldoet ook aan 2.1 AA.

Een automatische scan is een goed begin, maar vindt maar een deel van de problemen. Of een foutmelding begrijpelijk is, of een toetsenbordgebruiker vastloopt in een menu, of een alt-tekst klopt: dat ziet alleen een mens. Een volledige toets bestaat daarom uit automatische tools plus handmatige controle met toetsenbord en schermlezer. Hoe dat bij ons verloopt, staat op de pagina over een WCAG-audit laten doen.

Wat u vandaag zelf kunt doen: open uw site, leg de muis weg en probeer met alleen de Tab-toets een product in de winkelmand te krijgen. Lukt dat niet, dan weet u al waar het eerste werk zit.

Stap 4: herstel op volgorde van impact

Een testrapport met tachtig bevindingen kan verlammend werken. Begin daarom niet bovenaan de lijst, maar bij wat klanten het hardst blokkeert:

Prioriteit	Voorbeeld
Eerst	Afrekenen lukt niet met toetsenbord, knoppen zonder naam, formuliervelden zonder label
Daarna	Te weinig contrast, ontbrekende alt-teksten op productfoto’s, onduidelijke foutmeldingen
Later	Kleine onvolkomenheden in de kopstructuur, decoratieve elementen die worden voorgelezen

Veel problemen zitten in het thema of in een plugin, en zijn dus in één keer voor de hele site op te lossen. Andere zitten in de inhoud en vragen werk per pagina. Dat onderscheid bepaalt hoeveel tijd het herstel kost.

Houd tijdens het herstel een eenvoudig logboek bij: welke bevinding, wat is er aangepast, wanneer, en is het daarna opnieuw gecontroleerd. Dat logboek helpt straks bij het schrijven van de verklaring, en het laat zien dat u er serieus mee bezig bent als een klant of toezichthouder ernaar vraagt.

Stap 5: schrijf een toegankelijkheidsverklaring

Dienstverleners moeten volgens de richtlijn informatie geven over hoe hun dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet. In de praktijk doen de meeste organisaties dat met een toegankelijkheidsverklaring op de site. Daarin staat wat u heeft getest, wat goed is, wat nog niet goed is en wanneer u dat oplost, plus hoe een bezoeker een probleem kan melden.

Wees eerlijk in die verklaring. Een verklaring die beweert dat alles in orde is terwijl een klant met een schermlezer vastloopt bij het afrekenen, doet meer kwaad dan goed. Welke vorm precies verplicht is, verschilt per situatie; controleer dat voor uw sector.

Stap 6: houd het bij

Een website staat niet stil. Er komen nieuwe producten, banners, blogberichten en plugin-updates bij. Elk van die wijzigingen kan een toegankelijkheidsprobleem introduceren. Neem daarom een paar vaste gewoonten op:

• Controleer na grote updates of het menu en het afrekenproces nog met het toetsenbord werken. De checklist voor testen na een update kunt u daarvoor uitbreiden.
• Geef iedereen die content plaatst een korte instructie over alt-teksten, koppen en linkteksten.
• Laat de site periodiek opnieuw toetsen, bijvoorbeeld jaarlijks of na een redesign.
• Werk de verklaring bij als er iets is opgelost of als er iets nieuws bij is gekomen.

De toegankelijkheidswet-checklist op één rij

1. Valt mijn dienst onder de wet, of ben ik micro-onderneming?
2. Welke onderdelen van de site horen bij de dienst?
3. Is de site getest tegen WCAG 2.1 AA, liefst 2.2 AA, automatisch en handmatig?
4. Zijn de blokkerende problemen eerst opgelost?
5. Staat er een eerlijke verklaring met een meldmogelijkheid?
6. Is er een plan om het bij te houden?

Wie meer achtergrond zoekt bij elke stap, vindt die in het overzicht een website toegankelijk maken. Wilt u weten waar uw site nu staat, dan kijken wij graag eerst mee via de gratis websitecheck.