Maandag t/m vrijdag, 09:00 – 18:00 +31 970 1028 0205 WhatsApp
WebMaintorNederland
Toegankelijkheid 27 oktober 2026 5 min leestijd

Audiodescriptie bij video: wanneer uw video het nodig heeft

Ondertitels zijn bij de meeste organisaties inmiddels bekend. Audiodescriptie veel minder. Wat het is, wanneer uw video het nodig heeft volgens WCAG, en waarom een goed script het vaak overbodig maakt.

W
Team WebMaintorWordPress-specialisten · onderhoud, beveiliging en snelheid
Audiodescriptie bij video: wanneer uw video het nodig heeft

“Moet onze bedrijfsvideo ook audiodescriptie hebben? We hebben net ondertitels laten maken.” Het antwoord hangt af van de video zelf. Bij een interview waarin iemand vertelt over zijn werk, meestal niet. Bij een sfeerfilm met muziek, beelden van de werkplaats en tekst die in beeld verschijnt, vaak wel. Audiodescriptie bij video is voor veel organisaties onbekend terrein. Dit artikel legt uit wat het is, wanneer WCAG erom vraagt en hoe u het met een slimme opzet van uw video vaak kunt voorkomen.

Wat is audiodescriptie?

Audiodescriptie is een gesproken beschrijving van wat er in beeld gebeurt, voor mensen die het beeld niet of slecht zien. Een stem vertelt in de stiltes tussen de gesproken tekst wat er belangrijk is: wie er in beeld komt, wat iemand doet, welke tekst er verschijnt, waar de scène zich afspeelt.

Bij televisie en film kent u het misschien als aparte audiotrack. Op websites zijn er twee vormen:

  • Een aparte versie van de video met de beschrijving erin gemonteerd, naast de gewone versie.
  • Een speler die een extra audiospoor of een beschrijvingsspoor ondersteunt, dat de bezoeker kan aanzetten. Niet elke videospeler kan dat.

Hoe iemand die blind is een website gebruikt, en waarom beelden zonder beschrijving voor hem leeg zijn, leest u in hoe een blinde een website gebruikt.

Wanneer vraagt WCAG om audiodescriptie?

WCAG heeft twee criteria die hierover gaan, allebei voor vooraf opgenomen video met geluid:

Criterium Niveau Wat het vraagt
1.2.3 Audiodescriptie of media-alternatief A Audiodescriptie, óf een volledig tekstalternatief waarin ook de beelden beschreven staan
1.2.5 Audiodescriptie AA Audiodescriptie voor alle vooraf opgenomen video

Op niveau A volstaat dus een uitgebreide tekstversie. Op niveau AA, het niveau dat in de praktijk de norm is, is audiodescriptie de eis. Er is wel een belangrijke voorwaarde: als alle belangrijke visuele informatie al in de gewone geluidsband zit, is er niets te beschrijven, en voldoet de video al.

Voor overheidsorganisaties geldt het Besluit digitale toegankelijkheid overheid, dat via de Europese norm EN 301 549 naar WCAG niveau AA verwijst. Er bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld voor bepaalde oudere media. Welke precies voor u gelden, kunt u het beste nagaan via de informatie op digitoegankelijk.nl; op de pagina over digitoegankelijkheid voor overheden vindt u de achtergrond. Voor bedrijven onder de toegankelijkheidswet wordt dezelfde norm gebruikt. Hoe die precies wordt toegepast op video’s in uw dienst, verschilt per situatie. Laat u bij twijfel adviseren.

Welke video’s hebben het nodig?

Een paar typische voorbeelden:

  • Een praatvideo of interview. Iemand vertelt, de camera staat op hem gericht. Beschrijving is meestal niet nodig, of alleen voor een naam en functie die in beeld verschijnt. Die kan de spreker ook zelf noemen.
  • Een instructievideo. “En dan doet u dit”, terwijl de handen iets laten zien. Hier is de beschrijving vaak onmisbaar, omdat “dit” zonder beeld niets betekent.
  • Een sfeervideo met alleen muziek. Alle informatie zit in het beeld. Zonder beschrijving is de video voor een blinde bezoeker drie minuten muziek.
  • Een video met tekst in beeld, zoals cijfers, citaten of een adres, die niet wordt uitgesproken.

Het alternatief: een beschrijvende voice-over

De eenvoudigste vorm van audiodescriptie is geen losse beschrijving achteraf, maar een video die zichzelf uitlegt. Dat heet ook wel geïntegreerde of beschrijvende audio. U schrijft het script zo dat de stem zegt wat er te zien is, zonder dat het onnatuurlijk klinkt.

Een voorbeeld. In plaats van:

“Dit is ons nieuwe magazijn.” (beeld: een ruime hal met stellingen tot het plafond en een heftruck)

zegt de stem:

“In ons nieuwe magazijn staan de stellingen tot aan het plafond. Met de heftruck halen we elke bestelling binnen een paar minuten op.”

Dezelfde video, dezelfde lengte, en nu bruikbaar voor iemand die niet ziet. Een paar tips voor het script:

  1. Laat sprekers zich voorstellen met naam en functie, in plaats van alleen een balkje in beeld.
  2. Spreek tekst die in beeld verschijnt ook uit, zoals een telefoonnummer of webadres.
  3. Vermijd “zoals u hier ziet”. Zeg wat er te zien is.
  4. Beschrijf handelingen in instructievideo’s: “Draai de schroef linksom los.”

Dit kost bij nieuwe video’s vrijwel niets extra. Het vraagt alleen dat er bij het schrijven van het script aan wordt gedacht.

Bestaande video’s: wat nu?

Heeft u al video’s die veel beeldinformatie bevatten zonder beschrijving, dan zijn er een paar routes:

  • Een tekstalternatief onder de video, met de gesproken tekst én een beschrijving van de beelden. Dat voldoet aan niveau A en helpt ook dove en slechthorende bezoekers, en zoekmachines.
  • Een tweede versie met ingesproken beschrijving, eventueel met een gespecialiseerd bureau.
  • Opnieuw monteren met een nieuwe voice-over volgens de tips hierboven.
  • Kritisch kijken of de video nog nodig is. Een verouderde video van vijf jaar geleden kan soms beter offline.

Hoe biedt u de beschreven versie aan?

Niet elke videospeler of elk platform ondersteunt een apart beschrijvingsspoor dat de bezoeker zelf aanzet. Vaak is het eenvoudigste om de beschreven versie als tweede video te plaatsen, direct onder of naast de gewone versie, met een duidelijke link: “Bekijk deze video met audiodescriptie”. Zorg dat die link vóór de video in de leesvolgorde staat of er direct op volgt, zodat een screenreadergebruiker hem niet pas na de rest van de pagina tegenkomt. Gebruikt u een tekstalternatief, plaats dat dan op dezelfde manier: dichtbij, als gewone tekst en niet als losse download.

Audiodescriptie en de rest van uw video

Audiodescriptie is één onderdeel. Een toegankelijke video heeft ook ondertitels voor wie niet hoort, een speler die met het toetsenbord werkt en geen automatisch afspelen. Hoe die onderdelen samen komen, leest u op de pagina over video en ondertiteling op uw website. Wie nog aan het begin staat met toegankelijkheid, vindt in de basis van een toegankelijke website een rustige eerste kennismaking, en op onze pagina over een toegankelijke website het volledige overzicht.

Liever dat wij dit voor u regelen?

Vraag een gratis websitecheck aan. Binnen één werkdag weet u waar uw website staat.

Gratis websitecheck
Lees verder

Gerelateerde artikelen

Hulp nodig bij uw WordPress-website?

Vraag een gratis websitecheck aan. U ontvangt binnen één werkdag een helder rapport, zonder verplichtingen.

Ondernemers aan het werk achter hun laptop op kantoor Reactie binnen 4 werkuren
WhatsApp