Een website ontwerpen voor ouderen: zeven aanpassingen die iedereen helpen

Een thuiszorgorganisatie, een pedicure, een uitvaartondernemer, een trapliftleverancier, een reisbureau voor rondreizen: veel bedrijven hebben vooral klanten van zestig jaar en ouder. Toch ziet hun website er vaak uit alsof hij voor een jonge doelgroep is gemaakt: lichtgrijze letters van veertien pixels, een menu achter drie streepjes en een formulier met twaalf verplichte velden. Een website ontwerpen voor ouderen vraagt geen aparte “seniorenversie”. Het vraagt een paar bewuste keuzes, die eigenlijk iedereen helpen.

Wat er verandert als we ouder worden

Niet elke zeventiger heeft moeite met internet, verre van. Maar met de jaren nemen een paar dingen geleidelijk af, en daar houdt een goed ontwerp rekening mee:

• Het zien van kleine letters en zwakke kleurverschillen.
• Het precies aantikken van kleine knoppen, zeker met trillende handen of artrose.
• Het vasthouden van informatie als er veel tegelijk gebeurt op het scherm.
• Vertrouwen in onbekende knoppen en symbolen, vooral bij mensen die later met computers zijn begonnen.

Stap 1: maak de letters groot genoeg

Begin met een basisletter die op een computer ruim leesbaar is, en maak hem op de telefoon niet kleiner. Kies een lettertype met open, duidelijke vormen en een royale regelafstand. Vermijd dunne letterdiktes voor lopende tekst. Meer over het kiezen van een lettertype leest u in een lettertype kiezen voor uw website.

Zorg ook dat bezoekers zelf kunnen inzoomen. De toegankelijkheidsrichtlijnen WCAG vragen op niveau AA dat tekst tot 200 procent vergroot kan worden zonder dat er inhoud of functies verloren gaan. Test dat door in uw browser in te zoomen: valt er tekst weg of over elkaar heen?

Stap 2: zorg voor voldoende contrast

Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond ziet er strak uit, maar is voor veel mensen slecht leesbaar. WCAG noemt voor gewone tekst een contrastverhouding van minimaal 4,5 op 1 tussen tekst en achtergrond, en voor grote tekst 3 op 1. Er zijn gratis contrastcheckers online waarin u twee kleurcodes invult en de verhouding ziet. Let ook op tekst over foto’s: wat op de ene foto leesbaar is, verdwijnt op de andere.

Stap 3: maak knoppen groot en herkenbaar

• Laat knoppen eruitzien als knoppen: een duidelijk vlak met een rand of kleur, geen los woord.
• Zet er een werkwoord op dat zegt wat er gebeurt: “Bel ons”, “Afspraak maken”, “Brochure aanvragen”.
• Maak ze ruim. WCAG 2.2 heeft een nieuwe eis voor de minimale grootte van klikgebieden; wat die precies inhoudt, staat in de nieuwe criteria in WCAG 2.2. Voor deze doelgroep zou ik ruim boven dat minimum gaan.
• Laat genoeg ruimte tussen knoppen en links, zodat niemand per ongeluk op de verkeerde tikt.

Stap 4: houd de navigatie zichtbaar en voorspelbaar

Op een computer hoort het menu gewoon in beeld, met woorden erbij in plaats van losse iconen. Op de telefoon is een menuknop nodig, maar zet het woord “Menu” bij de drie streepjes. Houd het aantal menu-items klein en gebruik herkenbare woorden: “Contact” in plaats van “Laten we praten”. Laat het menu op elke pagina op dezelfde plek staan.

Vermijd bewegende sliders die vanzelf doordraaien, pop-ups die het scherm afdekken en menu’s die openklappen als u er met de muis overheen gaat. Ze verwarren, en het “kruisje” om iets te sluiten is vaak te klein om te raken.

Stap 5: schrijf in gewone taal

Korte zinnen, bekende woorden, geen Engelse termen als het Nederlandse woord ook bestaat. Zet het belangrijkste bovenaan en gebruik tussenkoppen die zeggen wat eronder staat. Schrijven op B1-niveau is een goed richtpunt; zie B1-taalniveau op uw website.

Stap 6: maak contact makkelijk, ook zonder formulier

Veel oudere klanten bellen liever dan dat ze een formulier invullen. Zet uw telefoonnummer daarom groot en duidelijk op elke pagina, als link die op een telefoon direct belt, met de tijden waarop u bereikbaar bent. Gebruikt u toch een formulier, vraag dan alleen wat echt nodig is, zet de uitleg boven elk veld (niet als grijze tekst in het veld die verdwijnt zodra iemand begint te typen) en geef duidelijke foutmeldingen in gewone woorden.

Denk ook aan de mantelzorger of het kind dat namens vader of moeder zoekt. Zij willen vaak snel praktische informatie: prijzen, vergoedingen, voorwaarden, hoe snel u kunt starten.

Stap 7: test met echte mensen

De beste test kost niets. Vraag twee of drie mensen uit uw doelgroep om op hun eigen apparaat een taak uit te voeren: “Zoek uit wat een behandeling kost en maak een afspraak.” Kijk mee, zeg niets en noteer waar ze blijven haken. Stel: een fysiotherapeut in Apeldoorn doet dit met drie oudere patiënten en ziet dat ze alle drie de knop “Plan online” niet herkennen als afspraakknop. Zoiets ziet u niet vanachter uw bureau.

Goed voor ouderen, goed voor iedereen

Al deze aanpassingen helpen ook de dertiger die in de zon op zijn telefoon kijkt, of iemand met een tijdelijk gebroken pols. Daarom gaan ze samen met toegankelijkheid in het algemeen. Bij een toegankelijke website laten maken nemen we contrast, lettergrootte, knoppen en formulieren vanaf het eerste ontwerp mee, in plaats van achteraf.