Alt-teksten voor al uw afbeeldingen laten maken

Waarvoor hij er is

• Toegankelijkheid. Iemand die niet kan zien, hoort in plaats van de afbeelding deze zin. Ontbreekt hij, dan hoort die bezoeker de bestandsnaam of helemaal niets.
• Zoekmachines. Voor afbeeldingszoekresultaten en om de context van uw pagina te begrijpen.
• Als de afbeelding niet laadt. Bij een trage verbinding of een fout pad blijft er dan tenminste iets staan.

Wat een goede alt-tekst is

Een zin die beschrijft wat er te zien is, in de context van de pagina waar de afbeelding staat. "Monteur plaatst een warmtepomp tegen een buitenmuur" is bruikbaar. "IMG_4471" is dat niet, en "warmtepomp warmtepomp installatie warmtepomp Amsterdam" is erger dan niets: dat is een tekst die geschreven is voor een machine en die een schermlezergebruiker onzin voorleest.

En wanneer hij leeg hoort te blijven

Dit weten weinig mensen: puur decoratieve afbeeldingen horen een léég alt-veld te hebben, geen beschrijving. Een lijntje, een achtergrondvorm, een icoontje naast een kop die hetzelfde zegt. Een schermlezer slaat een leeg alt-veld over; een gevulde slaat hij niet over, en dan hoort de bezoeker bij elke sierlijke krul een zin die hem ophoudt. Een bewerking die klakkeloos alles vult, maakt uw site op dat punt dus slechter.

De stappen

1. De mediabibliotheek wordt geïnventariseerd: hoeveel afbeeldingen, hoeveel met en zonder alt-tekst, en welke daarvan werkelijk ergens gebruikt worden.
2. Alles wat nergens gebruikt wordt, valt af. Bij veel sites is dat een derde tot de helft.
3. Per afbeelding wordt de context opgehaald: op welke pagina staat hij, wat is de kop erboven, en bij een webshop welk product hoort erbij.
4. De afbeelding en die context gaan naar een model dat afbeeldingen kan bekijken.
5. Er komt een beschrijving uit van maximaal ongeveer honderdvijfentwintig tekens, in het Nederlands.
6. De resultaten komen eerst in een lijst te staan, niet meteen in uw site.

Context maakt het verschil

Zonder context beschrijft een model wat het letterlijk ziet: "een man in een blauw shirt bij een apparaat". Met de wetenschap dat de foto op uw pagina over warmtepompinstallatie staat, wordt het "monteur sluit een warmtepomp aan op de binnenunit". Dat verschil is de hele kwaliteitssprong, en het kost niets extra's; het is een kwestie van de juiste gegevens meesturen.

Decoratief eruit filteren

Voordat er iets beschreven wordt, worden afbeeldingen zonder inhoudelijke waarde apart gezet: kleine bestanden, achtergrondvormen, iconen, en alles wat via het thema geplaatst is in plaats van in de tekst. Die krijgen een leeg alt-veld en gaan niet naar het model. Dat scheelt kosten en voorkomt de fout uit de vorige sectie.

Namen en nummers

Wie er op een foto staat, weet het model niet. Welk artikelnummer dit onderdeel heeft, evenmin. Het model gokt niet als u het goed instrueert, maar het gaat wel gladjes langs de vraag heen: "medewerker achter een balie" waar u "Karin, onze planner" bedoelde. Bij productfoto's kunt u de productnaam en het artikelnummer laten meesturen, en dan komt het wel goed.

Tekst in de afbeelding

Staat er tekst in een afbeelding, bijvoorbeeld in een schema of een infographic, dan leest het model die meestal wel, maar de samenvatting ervan is per definitie te kort voor een alt-veld. Zulke afbeeldingen horen een beschrijving én een uitgeschreven versie in de tekst eronder te krijgen. Dat blijft handwerk.

Verwisselbare producten

Twintig zwarte schroeven van net verschillende lengtes leveren twintig identieke beschrijvingen op. Dat is technisch juist en praktisch waardeloos. Bij zulke assortimenten hoort de beschrijving uit uw productgegevens te komen en niet uit de foto.

Fouten die stellig klinken

Een model beschrijft een gereedschap dat het niet herkent, met de naam van iets dat erop lijkt. Dat leest volstrekt overtuigend. In uw vakgebied is dat pijnlijk zichtbaar voor iedereen die het wel weet. Vandaar dat er altijd een steekproef overheen gaat, en bij vaktermen een lijst met de woorden die u wél gebruikt.

De taal

Zonder instructie komt er soms Engels uit, of een Nederlandse zin met Engelse vaktermen erin. Dat is met een goede instructie op te lossen, maar het is wel iets waar u in de steekproef expliciet op let.

De praktische route

De bibliotheek wordt uitgelezen via de REST-koppeling of via WP-CLI op de server. De beschrijvingen worden buiten uw site opgesteld en komen terug als een bestand dat u kunt bekijken: bestandsnaam, huidige alt-tekst, voorgestelde alt-tekst, en waar de afbeelding gebruikt wordt. Pas als u akkoord bent, wordt dat bestand ingelezen en worden de velden gevuld.

Wat er nooit gebeurt

• Bestaande alt-teksten worden niet overschreven, tenzij u dat per stuk aanvinkt.
• Bestandsnamen, titels en bijschriften blijven ongemoeid; die hebben een andere functie.
• Er wordt geen enkele afbeelding vervangen, verkleind of verwijderd.
• Er komt geen plugin bij die dit permanent op uw site laat draaien.

Vooraf een reservekopie

Dit is een bewerking die duizenden records raakt. Er hoort dus een verse reservekopie van de database te liggen en het draait bij voorkeur eerst op een testomgeving. Dat is niet omdat wij een ramp verwachten, maar omdat een verkeerde instelling die op duizend afbeeldingen losgaat, met de hand niet meer terug te draaien is.

Nieuwe afbeeldingen

Na de grote schoonmaak kunt u het laten meelopen bij elke nieuwe upload, met de beschrijving als voorstel in het veld dat u nog kunt aanpassen. Dat werkt goed zolang er iemand meekijkt. Zet het niet volledig zelfstandig aan, want dan verzamelt u binnen een jaar weer duizend teksten die niemand ooit gelezen heeft. Wat er verder bij het netjes houden van uw mediabibliotheek komt kijken, staat in de uitleg over het optimaliseren van afbeeldingen in WordPress.

Toegankelijkheid: hier zit de echte winst

Een bezoeker met een schermlezer merkt het verschil onmiddellijk. Voor overheidsinstanties en organisaties die daaraan verbonden zijn, is toegankelijkheid bovendien een verplichting, en ontbrekende alt-teksten zijn een van de eerste dingen die in een toets naar boven komen. Ook voor een gewoon bedrijf is dit gewoon fatsoenlijk werk: u sluit een groep bezoekers niet uit om een reden die met een middag werk op te lossen is.

Zoekmachines: bescheiden

Alt-teksten helpen, maar ze zijn geen hefboom. Uw positie in gewone zoekresultaten verandert er zelden merkbaar door. Waar het wel uitmaakt, is afbeeldingszoekresultaten, en bij webshops kan dat verkeer opleveren. Verwacht geen verdubbeling van uw bezoek; verwacht een pagina die op één punt beter in orde is. Wie u iets anders belooft, verkoopt u iets.

Snelheid: niets

Alt-teksten hebben geen enkel effect op uw laadtijd. Wilt u met uw afbeeldingen snelheidswinst boeken, dan gaat dat over formaat, compressie en het formaat waarin ze geleverd worden. Dat is een ander project, dat onder het sneller maken van uw website valt en dat vaak meer oplevert dan dit.

Een bijvangst die u niet verwacht

De inventarisatie levert een lijst op van alle afbeeldingen die nergens gebruikt worden. Bij oudere sites gaat dat om honderden bestanden en soms gigabytes aan opslag. Dat opruimen doet u niet blind, maar de lijst alleen al is nuttig.

De posten

• Plugins die dit aanbieden. Ruwweg vijf tot dertig euro per maand, vaak met een limiet op het aantal afbeeldingen per maand.
• Een eenmalige bewerking op maat. In de markt driehonderd tot vijftienhonderd euro, afhankelijk van de omvang en of er productgegevens meegewogen moeten worden.
• Verbruik van het model. Het bekijken van een afbeelding kost meer dan het lezen van tekst. Reken bij tweeduizend afbeeldingen op enkele tientjes, eenmalig.
• Uw eigen nakijkwerk. De steekproef en de correcties. Dit is de grootste post en die staat in geen enkele offerte.

Reken het na met uw eigen aantallen

Stel dat u tweeduizend afbeeldingen heeft waarvan twaalfhonderd daadwerkelijk gebruikt worden en zonder alt-tekst staan. Met de hand, in twintig seconden per stuk, bent u bijna zeven uur bezig, en dan houdt u het na een uur niet meer vol. Automatisch plus een steekproef van tweehonderd stuks kost u ongeveer een uur. Die twintig seconden en die tweehonderd zijn onze aannames; vul uw eigen aantallen in, want bij honderd afbeeldingen doet u het gewoon zelf.

Wat wij vooraf doornemen

1. Hoeveel afbeeldingen staan er, en hoeveel daarvan hebben al een alt-tekst?
2. Welke daarvan zijn decoratief en horen dus leeg te blijven?
3. Staat er vakjargon op de foto's waar een model naast gaat zitten?
4. Heeft u een toegankelijkheidsverplichting, of doet u dit uit fatsoen?
5. Wie leest de steekproef na, en herkent die persoon de vaktermen?

Uit die inventarisatie komt vaak dat het aantal kleiner is dan gedacht, omdat een groot deel van de bibliotheek nergens meer gebruikt wordt. Soms komt eruit dat u het beter helemaal zelf kunt doen. In beide gevallen is dat een prima uitkomst van een gesprek van een half uur. Wat er precies in een goede beschrijving hoort, leest u in onze uitleg over het schrijven van alt-teksten.

Als het wel past

Dan draait de bewerking in porties, met een steekproef na elke portie. Uw belangrijkste pagina's en uw bestverkopende producten gaan eerst, zodat u de kwaliteit ziet op het materiaal dat ertoe doet. Pas als dat klopt, gaat de rest mee.

Wilt u eerst zien wat er verder rond uw site te automatiseren valt, kijk dan bij de andere toepassingen op uw eigen website.

En wilt u het gewoon eens voorleggen, dan kunt u hierover een keer met ons bellen zonder dat u zich ergens aan verbindt.