Wie het CMS onderhoud wil vergelijken tussen WordPress, Joomla, Drupal, een maatwerksysteem en een bouwer als Wix of Squarespace, krijgt zelden een eerlijk antwoord. Ieder bureau verdedigt wat het zelf bouwt. Hieronder een poging tot een nuchtere vergelijking, waarbij ik meteen zeg dat wij vooral met WordPress werken; weeg dat mee bij het lezen.

De vraag is niet welk systeem het beste is. De vraag is hoeveel werk, geld en aandacht elk systeem de komende vijf jaar van u vraagt.

WordPress: veel updates, veel keuze

WordPress draait op ruwweg vier op de tien websites wereldwijd. Dat aantal bepaalt zowel de voordelen als de nadelen.

De onderhoudslast zit vooral in het aantal onderdelen. Een gemiddelde site heeft vijftien tot vijfentwintig plugins, en elke plugin heeft een eigen ontwikkelaar met een eigen ritme. Reken op twee tot zes updates per week. Dat is niet zwaar, maar het is wel structureel: één tot twee uur per maand voor een gewone site.

Het risico is de keerzijde van de populariteit. Aanvalsscripts richten zich op WordPress omdat het aantal doelwitten zo groot is. Vrijwel alle inbraken lopen echter niet via WordPress zelf maar via een verouderde plugin of een zwak wachtwoord, en beide zijn te voorkomen.

Het voordeel is de beschikbaarheid van hulp. U kunt in elke Nederlandse stad iemand vinden die ermee werkt, en de tarieven zijn daardoor scherp. Bij een breuk met uw bureau bent u niet afhankelijk van één partij, en dat is bij onderhoud op de lange termijn misschien wel het belangrijkste punt.

Joomla en Drupal: minder updates, moeilijker hulp

Joomla vraagt minder frequent onderhoud, simpelweg omdat er minder uitbreidingen op zitten. Grote versiesprongen zijn er echter zwaarder: de overgang tussen hoofdversies vereist bij Joomla vaak een migratie in plaats van een update. Dat is eens in de zoveel jaar een echt project.

Drupal is technisch degelijk en wordt veel gebruikt door overheden en grote organisaties. Het beveiligingsteam werkt professioneel en meldingen zijn helder. De onderhoudslast per maand is lager dan bij WordPress, maar het uurtarief van iemand die er echt verstand van heeft ligt hoger, en er zijn er in Nederland veel minder. Voor een mkb-site van vijftien pagina’s is dat een dure combinatie.

Bij beide geldt hetzelfde praktische bezwaar: wie neemt het over als uw huidige bouwer stopt? Dat is voor een site die tien jaar mee moet een reële vraag.

Maatwerk: geen updates, wel afhankelijkheid

Een op maat gebouwd systeem heeft geen updateschermpje. Dat klinkt als minder onderhoud, en op één punt klopt dat: er zijn geen plugins die elke week om aandacht vragen.

Maar het onderhoud verdwijnt niet, het verandert van vorm:

  • De onderliggende techniek veroudert wél. PHP, het gebruikte framework en de bibliotheken krijgen nieuwe versies, en die worden bij maatwerk zelden bijgehouden. Na vijf jaar staat u voor een herbouw.
  • Er is meestal één partij die het kan. Dat is de kern van het risico. Verdwijnt die partij, dan heeft u een systeem waar niemand in durft.
  • Aanpassingen zijn duurder. Een extra veld in een formulier is bij WordPress vijf minuten en bij maatwerk een opdracht met een offerte.

Maatwerk is verdedigbaar als uw website iets doet wat standaardsoftware niet kan: een complexe berekening, een koppeling met uw productieproces, een portaal met bijzondere rechten. Voor een site die vooral informeert en aanvragen ontvangt, betaalt u voor flexibiliteit die u nooit gebruikt.

Wix, Squarespace en Shopify: onderhoud inbegrepen

Bij een gehost platform doet de aanbieder het technische onderhoud. Geen updates, geen back-ups, geen serverzorgen. Voor een zzp’er met een eenvoudige site is dat een prima keuze, en het is oneerlijk om daar laatdunkend over te doen.

Waar u wel op let:

  • U kunt er moeilijk uit. Uw teksten neemt u mee, uw opmaak niet. Overstappen betekent opnieuw bouwen.
  • De maandprijs stijgt. Reken de kosten over vijf jaar door, inclusief de uitbreidingen die u onderweg nodig heeft. Vaak komt u dan hoger uit dan bij eigen hosting.
  • U bepaalt niet wanneer er iets verandert. Wijzigt de aanbieder een functie, dan gebeurt dat ook op uw site.
  • Maatwerk is beperkt. Zolang u binnen de mogelijkheden blijft, gaat het goed. Daarbuiten wordt het snel lastig.

Het CMS onderhoud vergelijken in uren per maand

Ruwe indicatie voor een zakelijke site van vijftien tot dertig pagina’s, per maand:

  • WordPress: 1 tot 2 uur regulier onderhoud, plus hosting.
  • Joomla: ongeveer 1 uur, met periodiek een groter migratieproject.
  • Drupal: ongeveer 1 uur, tegen een hoger uurtarief.
  • Maatwerk: weinig tot niets per maand, met eens in de vier tot zes jaar een herbouw.
  • Gehost platform: geen technisch onderhoud, wel een hogere en stijgende maandprijs.

De totale kosten over vijf jaar liggen bij deze opties dichter bij elkaar dan de maandbedragen suggereren. Het verschil zit vooral in de vraag wanneer u betaalt: gespreid of in één keer bij een herbouw.

Wat er echt toe doet bij de keuze

Drie vragen die zwaarder wegen dan het systeem zelf.

Hoeveel mensen kunnen ermee werken? Dit is de belangrijkste. Een site die maar door één partij onderhouden kan worden, is kwetsbaar, ongeacht hoe goed hij is gebouwd.

Kunt u er zelf in? Als u voor elke tekstwijziging moet mailen, loopt uw site achter op uw bedrijf en gaat u er op den duur niets meer aan doen.

Wat gebeurt er als u wilt overstappen? Vraag dit voordat u begint, niet erna. Bij WordPress neemt u alles mee; bij een gehost platform vrijwel niets.

Overweegt u een overstap omdat uw huidige site niet meer voldoet, weeg dan eerst of het systeem het probleem is of de staat van onderhoud. Die afweging staat uitgewerkt bij het moment waarop vernieuwen verstandiger is dan doorlappen. En wilt u eerst helder krijgen wat onderhoud überhaupt inhoudt, dan legt de basisuitleg over websiteonderhoud dat rustig uit.

Voor het merendeel van de Nederlandse mkb-sites is WordPress de verstandigste keuze, niet omdat het technisch superieur is, maar omdat u er nooit vastzit aan één leverancier. Die keuzevrijheid is precies de reden dat wij beheer van bestaande WordPress-sites doen zonder dat u de site door ons hoeft te laten bouwen. Blijft u ontevreden, dan neemt een ander het over, en dat hoort ook zo.