Een installatiebedrijf met drie merken, een franchiseformule met acht vestigingen, een adviesbureau met een aparte site per dienst. Zodra een ondernemer meer dan één website heeft, komt dezelfde vraag terug: moet dat allemaal apart worden bijgehouden, of kan het slimmer? Elke site heeft immers zijn eigen updates, back-ups, plugins en inloggegevens. Drie sites betekent driemaal hetzelfde werk.

WordPress heeft daar een ingebouwd antwoord op: multisite. Eén WordPress-installatie die meerdere websites tegelijk bedient, met één beheerder die alles overziet. Het klinkt als de ideale oplossing voor WordPress multisite onderhoud, en soms is het dat ook. Maar in onze praktijk zien wij minstens zo vaak dat een netwerk meer problemen geeft dan het oplost. Hieronder zetten wij beide opties eerlijk naast elkaar.

Wat multisite precies is

Bij een multisite-netwerk draaien alle sites op dezelfde WordPress-bestanden en dezelfde database. Elke site heeft wel zijn eigen tabellen voor pagina’s, berichten en instellingen, maar de kern, de thema’s en de plugins worden gedeeld. Er is één netwerkbeheerder die alles kan, en per site kunnen beheerders worden aangewezen die alleen hun eigen site zien.

Het klassieke voorbeeld is een universiteit met een site per faculteit, of een uitgever met een site per titel. Maar ook in het mkb komt het voor: een groothandel met een aparte webshop voor Nederland en België, of een zorggroep met een site per locatie.

Belangrijk om te weten: multisite is niet hetzelfde als een meertalige website. Wie alleen een Engelse versie van dezelfde site wil, is meestal beter af met een vertaalplugin. Multisite is bedoeld voor sites die echt van elkaar verschillen in inhoud en beheer.

De voordelen van een netwerk

De winst zit vooral in het beheer. Eén update van WordPress, één update van een plugin, en alle sites zijn bijgewerkt. Eén back-up dekt het hele netwerk. Eén set beveiligingsinstellingen geldt overal. Voor wie tien vergelijkbare sites heeft, scheelt dat aanzienlijk in tijd en dus in kosten.

Verder zijn er praktische voordelen:

  • Gebruikersbeheer op één plek. Een medewerker die op drie sites content plaatst, heeft één account.
  • Consistentie. Hetzelfde thema en dezelfde plugins voor alle sites, waardoor de uitstraling en de werking gelijk blijven.
  • Snel een nieuwe site. Een extra vestiging of merk is in een paar minuten aangemaakt, met alles al ingericht.
  • Één hostingpakket. Geen aparte contracten per site.

De nadelen die u vooraf wilt kennen

Hier wordt het eerlijke verhaal wat minder rooskleurig. Het grootste nadeel is dat alle sites hetzelfde lot delen. Gaat de database kapot, dan liggen alle sites eruit. Wordt één site gehackt, dan heeft de aanvaller toegang tot de bestanden van het hele netwerk. Een plugin die op één site een conflict veroorzaakt, kan het hele netwerk raken. Wat efficiënt is in het beheer, is ook efficiënt in het misgaan.

Daarnaast lopen wij in de praktijk tegen deze punten aan:

  • Niet elke plugin werkt op multisite. Vooral webshop-, licentie- en back-upplugins hebben soms geen of beperkte netwerkondersteuning. Controleer dit vóór u begint.
  • Een site loskoppelen is lastig. Wilt u één site verkopen of naar een ander bureau overbrengen, dan moet die uit het netwerk worden geëxporteerd. Dat is specialistisch werk.
  • Verschillende wensen botsen. De ene site wil een nieuwe pluginversie, de andere niet. In een netwerk kunt u dat niet scheiden.
  • Prestaties. Alle sites delen dezelfde serverbronnen. Een druk bezochte site kan de andere trager maken.
  • Minder bureaus kennen het. Multisite heeft eigen regels rond domeinen, uploads en cookies. Niet elke ondersteuner is ermee vertrouwd.

Losse installaties: saai, maar voorspelbaar

Het alternatief is simpelweg elke site een eigen WordPress-installatie geven. Dat betekent meer herhaald werk, maar ook onafhankelijkheid. Elke site kan zijn eigen thema, plugins, hostingpakket en zelfs bureau hebben. Een storing blijft beperkt tot één site. Een verkoop of overdracht is een kwestie van de site verhuizen.

Het herhaalde werk is bovendien goed te automatiseren. Beheertools als MainWP of ManageWP laten u vanuit één dashboard updates uitrollen naar tientallen losse sites, met per site een eigen back-up en rapport. In onze eigen praktijk werken wij zo: iedere klantsite is een losse installatie, maar de updates en controles worden centraal aangestuurd. Dat geeft de efficiëntie van een netwerk zonder het gedeelde risico.

Een korte beslishulp

Kies eerder voor multisite als:

  1. de sites inhoudelijk sterk op elkaar lijken en hetzelfde thema en dezelfde plugins gebruiken;
  2. het er meer dan vijf zijn en er regelmatig sites bijkomen;
  3. één team of één persoon alle sites beheert;
  4. er geen webshop of complexe koppelingen in zitten;
  5. u zeker weet dat geen van de sites ooit apart verkocht of overgedragen wordt.

Kies eerder voor losse installaties als:

  1. de sites verschillende doelen hebben (een webshop naast een informatiesite, bijvoorbeeld);
  2. verschillende mensen of bureaus ze beheren;
  3. u het risico niet wilt dat één probleem alles raakt;
  4. het er twee of drie zijn, waarbij de winst van een netwerk nauwelijks opweegt tegen de complexiteit.

Praktijkvoorbeeld: de zorggroep met vier locaties

Een tandheelkundige zorggroep in Brabant had vier praktijken met elk een eigen site, gebouwd door verschillende bureaus in verschillende jaren. Het beheer was een lappendeken. De wens was één netwerk. Na een inventarisatie bleek dat twee sites een online-afsprakenplugin gebruikten die niet met multisite overweg kon, en dat één praktijk op termijn zou worden verkocht. Wij hebben daarom niet voor multisite gekozen, maar de vier sites op één thema en dezelfde pluginset gezet en het beheer gecentraliseerd via een beheertool. Resultaat: één maandrapport, één update-ronde, en toch vier onafhankelijke sites. Toen de praktijk in Eindhoven een jaar later werd verkocht, was de overdracht een kwestie van één verhuizing.

Wat er bij het onderhoud van beide varianten hoort

Welke route u ook kiest, het werk blijft in de kern hetzelfde: updates testen voordat ze live gaan, back-ups die u ook echt kunt terugzetten, en iemand die kijkt of alle sites nog werken. Bij een netwerk ligt de nadruk op het testen, omdat één update alles tegelijk raakt; een staging-omgeving is daar geen luxe maar een vereiste. Bij losse sites ligt de nadruk op discipline: niets vergeten, geen site overslaan.

Voor wie dat liever uitbesteedt: onderhoud van meerdere websites kan prima onder één abonnement per site vallen, met een gezamenlijke rapportage. WebMaintor werkt op die manier voor ondernemers met tot tientallen sites. Maar of u het nu zelf doet of laat doen, de belangrijkste stap is de keuze aan het begin. Een netwerk uit elkaar halen is veel meer werk dan het opzetten ervan, dus neem de tijd voor de afweging hierboven voordat u begint.