Maandag t/m vrijdag, 09:00 – 18:00 +31 970 1028 0205 WhatsApp
WebMaintorNederland
Toegankelijkheid 5 november 2026 5 min leestijd

Een eerste test met de gratis screenreader NVDA

NVDA is gratis, draait op Windows en is bij blinde gebruikers populair. Met een handvol toetsen doet u er een eerste test mee op uw eigen website. Zo begint u.

W
Team WebMaintorWordPress-specialisten · onderhoud, beveiliging en snelheid
Een eerste test met de gratis screenreader NVDA

Zet het geluid aan, sluit uw ogen en laat uw eigen homepage voorlezen. De eerste keer is dat meestal confronterend. Het menu wordt drie keer voorgelezen, de slider spreekt door alles heen en de knop “Offerte aanvragen” heet ineens “link, link, afbeelding”. Met de gratis NVDA screenreader kunt u deze ervaring in een half uur zelf opdoen. U wordt er geen expert van, maar u hoort wel waar de grootste problemen zitten.

Wat de NVDA screenreader is en waarom juist deze

NVDA staat voor NonVisual Desktop Access. Het is een open source screenreader voor Windows, ontwikkeld door de stichting NV Access en gratis te downloaden via nvaccess.org. Er is een Nederlandse taalversie en een Nederlandse stem.

Voor een eerste test is NVDA een logische keuze. Hij is kosteloos, wordt door veel blinde en slechtziende mensen dagelijks gebruikt en werkt goed samen met Chrome, Firefox en Edge. Gebruikt u een Mac, dan heeft u VoiceOver al ingebouwd; daar werkt het anders.

Wilt u eerst begrijpen hoe iemand met een screenreader een site gebruikt, lees dan hoe iemand die blind is een website gebruikt. Dan weet u beter waar u naar luistert.

Installeren en instellen

  1. Download NVDA van de officiële website van NV Access.
  2. Start het installatiebestand. U kunt kiezen voor een volledige installatie of een draagbare versie. Voor af en toe testen is installeren het prettigst.
  3. Bij de eerste start kiest u de toetsenbordindeling. Desktop gebruikt de Insert-toets als NVDA-toets. Laptop gebruikt Caps Lock, handig als uw laptop geen losse Insert-toets heeft.
  4. Open het NVDA-menu (NVDA-toets + N) en zet onder Extra de Spraakweergave aan. Dan ziet u in een venster wat NVDA zegt. Dat helpt enorm bij een eerste test.
  5. Zet de spraaksnelheid in het begin wat lager. Ervaren gebruikers luisteren vaak razendsnel; u hoeft dat niet.

Sluit NVDA af met NVDA-toets + Q. Druk op Ctrl om de spraak direct te stoppen als hij te lang doorpraat.

De toetsen die u nodig hebt

NVDA heeft honderden sneltoetsen. Voor een eerste test volstaan deze:

Toets Wat het doet
Pijl omlaag / omhoog Volgende of vorige regel lezen
Tab / Shift + Tab Naar het volgende of vorige bedienbare element: link, knop, veld
H / Shift + H Naar de volgende of vorige kop
1 t/m 6 Naar de volgende kop van dat niveau
K Naar de volgende link
F Naar het volgende formulierveld
D Naar het volgende landmark, zoals navigatie of hoofdinhoud
NVDA + F7 Lijst met alle koppen, links of landmarks op de pagina
NVDA + spatie Wisselen tussen bladermodus en focusmodus
NVDA + pijl omlaag Alles voorlezen vanaf de huidige plek

Bladermodus en focusmodus

Dit is het punt waar beginners het vaakst in de war raken. Op een webpagina staat NVDA standaard in bladermodus. Letters op het toetsenbord zijn dan sneltoetsen: H springt naar een kop. Komt u in een invulveld, dan schakelt NVDA meestal vanzelf naar focusmodus. Dan typen letters gewoon tekst. U hoort een kort geluid als de modus wisselt.

Test bij voorkeur in de browser die u zelf het meest gebruikt, en daarna eventueel in een tweede. NVDA wordt veel gebruikt met Chrome en Firefox, en een probleem kan in de ene browser wel optreden en in de andere niet. Gebruik een koptelefoon als u op kantoor zit, en zet de spraakweergave zo neer dat u kunt meelezen. Na een paar pagina’s merkt u dat u de stem steeds beter verstaat.

Werkt een onderdeel van uw site niet zoals verwacht, controleer dan eerst in welke modus u zit. Werkt het in beide modi niet, dan ligt het waarschijnlijk aan de site.

Een testronde in zes stappen

  1. Paginatitel. Open de pagina. Het eerste wat NVDA zegt, is de titel. Zegt die waar u bent?
  2. Koppenlijst. Druk NVDA + F7 en kies Koppen. Geeft de lijst een logisch overzicht van de pagina? Ontbreken er koppen, of zijn er koppen die geen kop zijn?
  3. Links. Kies in dezelfde lijst Links. Zijn alle links te begrijpen zonder context? Tien keer “Lees meer” valt hier direct op.
  4. Landmarks. Druk een paar keer op D. Hoort u navigatie, hoofdinhoud en voettekst?
  5. Afbeeldingen. Lees met de pijltjes door een stuk met foto’s. Hoort u nuttige beschrijvingen, bestandsnamen, of niets?
  6. Formulier. Ga met F naar het contactformulier. Wordt bij elk veld het label voorgelezen? Verstuur het formulier leeg. Hoort u welke velden fout zijn?

Waar u op let

Schrijf tijdens de test op wat opvalt. Typische bevindingen bij WordPress-sites:

  • Iconen zonder naam: NVDA zegt alleen “knop” of “link”.
  • Een cookiebanner die niet wordt voorgelezen, of die u niet kunt sluiten.
  • Een slider of carrousel die steeds van dia wisselt en opnieuw begint te praten.
  • Foutmeldingen die alleen in rood verschijnen en niet worden aangekondigd.
  • Decoratieve afbeeldingen die wel worden voorgelezen, met nietszeggende tekst.
  • Een uitklapmenu dat NVDA niet als “ingeklapt” of “uitgeklapt” aanduidt.

Houd in gedachten dat u een beginner bent. Iets wat voor u lastig is, kan voor een ervaren gebruiker prima werken, en andersom. Twijfelt u, test dan ook met het toetsenbord zonder NVDA: werkt het daar niet, dan werkt het met NVDA ook niet.

Na de eerste test

Een eigen test met NVDA geeft u gevoel voor het probleem. Een volledige beoordeling vraagt meer: meerdere screenreaders, verschillende browsers en ervaring met hoe gebruikers echt navigeren. Dat werk beschrijven we op uw website laten testen met een screenreader. Wilt u zien hoe zo’n test past in het totale traject, kijk dan op audit, herstel en toegankelijkheidsverklaring. Bleef het formulier stil toen u het leeg verstuurde, dan leest u in foutmeldingen die mensen echt helpen hoe dat beter kan.

Liever dat wij dit voor u regelen?

Vraag een gratis websitecheck aan. Binnen één werkdag weet u waar uw website staat.

Gratis websitecheck
Lees verder

Gerelateerde artikelen

Hulp nodig bij uw WordPress-website?

Vraag een gratis websitecheck aan. U ontvangt binnen één werkdag een helder rapport, zonder verplichtingen.

Ondernemers aan het werk achter hun laptop op kantoor Reactie binnen 4 werkuren
WhatsApp