Sinds WordPress 5.9 bestaat er een tweede soort thema naast het vertrouwde model: het blokthema, ook wel volledige site-bewerking genoemd. Elk nieuw standaardthema van WordPress zelf is er inmiddels een. De vraag die daarmee op tafel komt is of u met uw bestaande site naar een blokthema in WordPress moet overstappen, en zo ja: wanneer.
Het korte antwoord: bij een nieuwe site is het vrijwel altijd de verstandige keuze, bij een bestaande site zelden op zichzelf de moeite waard. Hieronder leest u waarom, en waar de grens ligt.
Het verschil in één alinea
Bij een klassiek thema staat de opmaak van uw site in bestanden met code. Uw koptekst, uw voettekst, de manier waarop een blogbericht wordt weergegeven: dat zit in sjabloonbestanden die alleen een ontwikkelaar aanpast. In de editor beheert u alleen de inhoud van een pagina.
Bij een blokthema zijn diezelfde sjablonen ook blokken geworden. U opent de site-editor en past uw voettekst aan zoals u een alinea aanpast. Kleuren, lettertypen en afstanden staan in één bestand met instellingen, en u bewerkt ze via een menu in plaats van via een stijlblad.
Wat u er in de praktijk mee wint
- Minder hulpvragen voor kleine dingen. Een telefoonnummer in de voettekst, een extra menu-item, een andere knopkleur: dat doet u zelf in twee minuten.
- Aanzienlijk lichtere pagina’s. Een blokthema laadt geen zware bouwerbibliotheek. Sites die overstappen van een paginabouwer naar een goed opgezet blokthema zien vaak een halve tot hele seconde winst op mobiel.
- Één plek voor uw huisstijl. Kleuren en lettertypes staan centraal, dus een huisstijlwijziging is geen zoektocht door dertig pagina’s.
- Minder afhankelijkheid. De editor zit in WordPress zelf. Er is geen externe licentie die kan verlopen en geen maker die kan stoppen.
Dat laatste punt is voor het onderhoud op termijn het zwaarste argument. Elke laag die u weghaalt tussen WordPress en uw pagina, is een laag die niet meer kapot kan gaan bij een update.
Wat het kost, en dat wordt onderschat
Een blokthema is geen instelling die u aanzet. Het is een ander thema, dus uw hele opmaak wordt vervangen. Alles wat in een paginabouwer is gemaakt, moet opnieuw. Dat is precies dezelfde operatie als een gewone themawissel, met alle voorbereiding die daarbij hoort; zie de aanpak om van thema te wisselen zonder herbouw.
Daarnaast zijn er reële beperkingen waar u tegenaan kunt lopen:
- Niet elke plugin doet mee. Uitbreidingen die met haakjes in klassieke sjablonen ingrijpen, werken soms niet of anders. Dat speelt bij ledenplugins, boekingssystemen en oudere webshopuitbreidingen.
- Webshops vragen aandacht. De blokgebaseerde productpagina’s en het afrekenscherm zijn er, maar niet elke betaalkoppeling of verzendplugin sluit daar even netjes op aan. Test dat eerst op een kopie.
- Uw redacteuren moeten omleren. De site-editor is krachtig en daardoor ook eng: iemand kan per ongeluk de voettekst van de hele site wijzigen. Zet de rechten goed en leg de veelgebruikte handelingen vast.
- Maatwerk verhuist. Aangepaste sjabloonbestanden en aanpassingen in het functiebestand werken niet zomaar mee. Dit moet iemand nalopen.
Voor welke sites loont het nu al?
Ik zou zeggen: ja, doen, als u in een van deze situaties zit.
U laat een nieuwe site bouwen. Dan is er geen reden om nog met een zware paginabouwer te beginnen. U bespaart licentiekosten en u krijgt een site die sneller is.
U wilt de site toch al opnieuw vormgeven. Als de teksten en de structuur op de schop gaan, kost het opnieuw opbouwen van sjablonen relatief weinig extra.
Uw huidige bouwer of thema krijgt geen updates meer. Dan moet u sowieso bewegen, en dan is dit de richting die de minste toekomstige afhankelijkheid oplevert.
U hebt een eenvoudige site met tien tot twintig pagina’s en veel tekst. Dat is precies het soort site dat in een blokthema simpel en snel wordt.
En wanneer beter niet?
Blijf zitten als uw site draait op een actief onderhouden thema en u tevreden bent. Overstappen puur omdat het nieuwer is, is geld uitgeven aan iets dat uw bezoeker niet ziet.
Blijf ook zitten als uw site sterk leunt op maatwerkfunctionaliteit: een ledenadministratie, een offertemodule, een koppeling met uw voorraadsysteem. De kans dat er iets onverwacht anders werkt is dan groot genoeg om het moment te kiezen waarop u toch al onderhoud aan die koppelingen doet.
En stel het uit als u midden in een druk seizoen zit. Een themawissel is een moment waarop u een week lang scherp moet meekijken, en dat is in november bij een webshop geen goed idee.
Zo pakt u het aan als u het doet
Werk op een kopie van de site, nooit rechtstreeks. Bouw eerst de drie of vier terugkerende sjablonen: startpagina, standaardpagina, blogbericht en overzichtspagina. Zet daarna kleuren en lettertypen goed in de centrale instellingen, want dat scheelt later handwerk. Neem vervolgens de inhoud over en laat een collega die de site niet gebouwd heeft alles doorklikken op een telefoon.
Reken voor een gewone bedrijfssite op twee tot vier dagen, inclusief testen. Voor een webshop meer, en dan vooral in het testen van bestellen en betalen.
Wij begeleiden deze overstap bij WebMaintor meestal in twee delen: eerst de sjablonen op een testomgeving, dan pas de inhoud, met een terugvalmoment ingebouwd. Wat er daarna aan controle en updates volgt, verandert niet en valt onder het doorlopende beheer van uw WordPress-site.
Concrete volgende stap: installeer een standaardthema van WordPress op een testkopie en open de site-editor. Tien minuten klikken vertelt u meer over de bruikbaarheid voor uw team dan welk artikel dan ook.
