Maandag t/m vrijdag, 09:00 – 18:00 +31 970 1028 0205 WhatsApp
WebMaintorNederland
Toegankelijkheid 2 november 2026 5 min leestijd

Een Word-document toegankelijk maken voordat het pdf wordt

Een toegankelijke pdf begint niet in Acrobat maar in Word. Met stijlen, alt-teksten, nette tabellen en de ingebouwde controle voorkomt u het meeste herstelwerk achteraf.

W
Team WebMaintorWordPress-specialisten · onderhoud, beveiliging en snelheid
Een Word-document toegankelijk maken voordat het pdf wordt

Een veelgehoorde gedachte: “We maken de pdf wel toegankelijk als hij klaar is.” In de praktijk is dat de duurste route. Een pdf achteraf repareren betekent tags handmatig goedzetten, leesvolgorde corrigeren en tabellen opnieuw opbouwen. Wie het Word-document toegankelijk maakt voordat het wordt geëxporteerd, krijgt het grootste deel van die structuur gratis mee. Hieronder leest u wat u in Word regelt en waar u op let bij het opslaan als pdf.

Waarom u eerst het Word-document toegankelijk maakt

Een pdf voor een screenreader is meer dan wat u op het scherm ziet. Achter de zichtbare pagina zit een boomstructuur van tags: dit is een kop, dit is een alinea, dit is een lijst, dit is een tabel met deze koprij. Die tags maakt Word bij het exporteren op basis van hoe u het document hebt opgebouwd.

Hebt u een kop gemaakt door tekst groot en vet te zetten, dan ziet Word een gewone alinea. Hebt u een lijst gemaakt met streepjes en tabs, dan ziet Word losse regels. De pdf neemt dat over. Het document lijkt in orde, maar voor wie het niet ziet is het één lange lap tekst.

Stap 1: werk met stijlen

De stijlen in Word (Kop 1, Kop 2, Standaard, Lijstalinea) zijn de basis. Ze bepalen niet alleen hoe tekst eruitziet, maar ook wat het is.

  • Gebruik Kop 1 voor de titel van het document, één keer.
  • Gebruik Kop 2 voor hoofdstukken en Kop 3 voor paragrafen daarbinnen. Sla geen niveau over.
  • Past het uiterlijk niet bij uw huisstijl, pas dan de stijl zelf aan in plaats van losse tekst op te maken.
  • Maak opsommingen met de knoppen voor opsommingstekens of nummering, niet met handmatige streepjes.

Een goede controle: open het navigatievenster in Word. Ziet u daar een logische inhoudsopgave van uw document, dan zitten de koppen goed. Dezelfde logica geldt op websites, zoals beschreven in koppen in de juiste volgorde.

Stap 2: alt-tekst bij afbeeldingen en grafieken

Klik met de rechtermuisknop op een afbeelding en kies de optie voor alternatieve tekst. Word stelt soms automatisch een beschrijving voor. Neem die niet blind over: “Afbeelding met persoon, binnen” helpt niemand.

Schrijf op wat de afbeelding in dit document betekent. Bij een grafiek is dat de conclusie: “Het aantal aanmeldingen steeg van maart tot juni elk kwartaal”. Staan de cijfers ook in de tekst of in een tabel, dan kan de alt-tekst kort blijven. Een puur decoratieve afbeelding markeert u als decoratief; daar heeft Word een vinkje voor. Tips voor goede beschrijvingen vindt u in alt-teksten schrijven.

Let ook op de plaatsing. Een afbeelding die “voor de tekst” of “achter de tekst” zweeft, valt bij het exporteren soms buiten de leesvolgorde. Plaatsing “in lijn met de tekst” is het veiligst.

Stap 3: tabellen die een screenreader kan volgen

Tabellen zijn de plek waar documenten het vaakst misgaan. Een paar regels:

  1. Gebruik tabellen alleen voor gegevens, niet om tekst naast elkaar te zetten. Daarvoor zijn kolommen in de pagina-indeling.
  2. Markeer de koprij. In de tabelontwerpopties zet u de veldnamenrij aan, en in de tabeleigenschappen het vinkje om de rij als veldnamenrij te herhalen. Dan weet Word dat de bovenste rij kopcellen bevat.
  3. Vermijd samengevoegde en gesplitste cellen. Een screenreader raakt daar snel de draad kwijt.
  4. Laat geen lege rijen of kolommen staan om ruimte te maken. Gebruik daar de celmarges voor.

De exacte namen van deze opties verschillen per versie van Word, maar ze staan altijd bij het tabelontwerp of de tabeleigenschappen.

Stap 4: de kleine dingen die vaak vergeten worden

  • Documenttitel. Vul bij de documenteigenschappen een titel in. Die verschijnt later in de titelbalk van de pdf-lezer.
  • Taal. Controleer of de documenttaal op Nederlands staat. Staat er een Engelse alinea in, stel die dan apart in op Engels.
  • Linkteksten. Schrijf “het aanvraagformulier op onze website” in plaats van een lange URL.
  • Contrast. Grijze tekst op een gekleurd vlak is in een pdf net zo slecht leesbaar als op een website.
  • Kleur als enige informatie. “De rood gemarkeerde regels zijn gewijzigd” werkt niet voor iedereen. Voeg een woord of symbool toe.
  • Geen lege regels voor ruimte. Gebruik de afstand voor en na een alinea in de stijl.

Stap 5: controleren en opslaan als pdf

De toegankelijkheidscontrole in Word

Word heeft een ingebouwde controle, meestal te vinden onder het tabblad Controleren. Die geeft fouten (bijvoorbeeld een afbeelding zonder alt-tekst), waarschuwingen (bijvoorbeeld een tabel zonder koprij) en tips. Bij elk punt staat waarom het een probleem is en hoe u het oplost.

Gebruik de controle als vangnet, niet als bewijs. Hij ziet niet of uw alt-tekst klopt, of de koppen logisch zijn of of de tekst begrijpelijk is. Een document zonder meldingen kan nog steeds lastig zijn voor wie het met een hulpmiddel leest.

Opslaan als pdf: de juiste optie kiezen

Hoe u exporteert, bepaalt of de structuur meegaat.

  • Gebruik Opslaan als of Exporteren naar pdf vanuit Word, niet “Afdrukken naar pdf”. Afdrukken maakt een plat plaatje van de pagina’s, zonder tags.
  • Controleer bij de opties dat de documentstructuurlabels voor toegankelijkheid zijn aangevinkt.
  • Laat bladwijzers maken op basis van de koppen. Dat helpt iedereen om door een lang document te springen.

Werkt u op een Mac, dan verschillen de opties per versie. Controleer na het exporteren of de pdf tags bevat, bijvoorbeeld in Acrobat of met een gratis pdf-controleprogramma.

En daarna?

Een goed opgebouwd Word-document levert een pdf op die grotendeels in orde is. Grotendeels, want ingewikkelde lay-outs, formulieren en documenten met veel grafieken vragen soms nog handwerk in de pdf zelf. Wat daarbij komt kijken leest u op pdf-documenten toegankelijk maken. Stel uzelf ook de vraag of het document een pdf moet zijn: informatie die op een gewone webpagina staat, is vaak voor iedereen makkelijker te lezen. Hoe die pagina’s in orde komen, staat op onze pagina over website toegankelijk maken.

Liever dat wij dit voor u regelen?

Vraag een gratis websitecheck aan. Binnen één werkdag weet u waar uw website staat.

Gratis websitecheck
Lees verder

Gerelateerde artikelen

Hulp nodig bij uw WordPress-website?

Vraag een gratis websitecheck aan. U ontvangt binnen één werkdag een helder rapport, zonder verplichtingen.

Ondernemers aan het werk achter hun laptop op kantoor Reactie binnen 4 werkuren
WhatsApp