Een makelaarskantoor in Nijmegen liet in het voorjaar de website optimaliseren. De laadtijd ging van ruim vijf naar iets minder dan twee seconden, de scores waren groen, iedereen tevreden. Veertien maanden later belden ze opnieuw. De site was traag. “De optimalisatie is kennelijk niet blijvend geweest.” Toen we keken, was de site inderdaad terug op bijna vier seconden. Maar het werk van toen stond er nog. Er was simpelweg veel bij gekomen.

Als uw website blijft traag ondanks eerdere optimalisatie, is dat zelden een teken dat het werk niet deugde. Snelheid is geen eigenschap die u eenmalig aanschaft; het is een toestand die slijt. In dit artikel leggen we uit hoe dat komt en wat een realistisch ritme is om het voor te blijven.

Snelheid slijt: de zes sluipende oorzaken

Het bijzondere aan vertraging is dat hij nooit in één keer komt. Niemand neemt de beslissing om de site traag te maken. Het gebeurt in kleine stappen, elk op zichzelf onschuldig.

1. Nieuwe afbeeldingen in de verkeerde maat

Bij de optimalisatie zijn alle bestaande foto’s verkleind. Maar daarna heeft een collega elke week nieuwe woningfoto’s geüpload, rechtstreeks van de camera, 6.000 pixels breed. Na een jaar zijn dat honderden zware bestanden die de oude opruimactie volledig tenietdoen. Dit is in onze ervaring de meest voorkomende oorzaak.

2. Plugins die erbij komen en nooit weggaan

Een plugin voor een kerstactie, een tweede formulierplugin omdat de eerste iets niet kon, een tool voor een eenmalig evenement. Elke plugin laadt scripts en stijlen, vaak op alle pagina’s. Bij het makelaarskantoor waren er in veertien maanden elf plugins bijgekomen en nul verwijderd.

3. Externe scripts

Een chatwidget, een tweede analysetool, een pixel van een advertentieplatform, een beoordelingenwidget, een cookiebanner van een nieuwe leverancier. Ze komen uit verschillende hoeken van het bedrijf en niemand telt ze op. Elk script is een extra verbinding naar een andere server voordat de pagina klaar is.

4. De database groeit

Revisies van elke bewerking, verlopen sessies, logregels van plugins, spamreacties, tijdelijke gegevens die nooit worden opgeruimd. Een database die in een jaar verdubbelt, maakt elke pagina die niet uit de cache komt trager.

5. Updates die de instellingen veranderen

Een grote update van een thema of paginabouwer zet soms optimalisatie-instellingen terug naar de standaard, of voegt nieuwe functies toe die standaard aanstaan. De cacheplugin die na een update opeens niet meer met de nieuwe versie van het thema samenwerkt, is een klassieker.

6. De hosting groeit niet mee

Meer bezoekers, meer producten, meer pagina’s, maar hetzelfde hostingpakket als drie jaar geleden. Wat toen ruim voldoende was, is nu de bottleneck. Hoe u dat vaststelt leest u in dit artikel over hosting als oorzaak.

Waarom niemand het opmerkt

Traagheid die geleidelijk toeneemt, went. U ziet de site elke dag en merkt het verschil van een tiende seconde per week niet. Uw bezoekers komen vaak voor het eerst en merken het wel, maar die vertellen het u niet; ze vertrekken. De cijfers in Search Console lopen bovendien een maand achter en worden zelden bekeken.

Dat is het verschil met een storing. Als de site plat ligt, weet u het binnen een uur. Als de site in een jaar van twee naar vier seconden zakt, weet u het pas als iemand erover klaagt of als de aanvragen teruglopen.

Een ritme dat werkt

De oplossing is geen tweede grote optimalisatie per jaar, maar een klein vast ritme. Zo houdt het makelaarskantoor het nu bij:

  • Bij elke upload: afbeeldingen worden automatisch verkleind en omgezet naar WebP. Dat is eenmalig in te stellen en vangt de grootste oorzaak af.
  • Maandelijks (een kwartier): mobiele meting van de homepage en één belangrijke pagina, altijd met dezelfde tool en instellingen. Noteer de seconden, niet alleen de score. Zakt het in, dan weet u het na een maand in plaats van na een jaar.
  • Per kwartaal (een uur): pluginlijst doorlopen en alles verwijderen wat niet meer nodig is; database opschonen; controleren of de cache nog werkt na updates; externe scripts inventariseren met de vraag “gebruiken we dit nog?”
  • Jaarlijks: hostingpakket beoordelen tegen het huidige bezoek en de omvang van de site. Een groter pakket is vaak goedkoper dan een nieuwe optimalisatie.

Dit ritme is meer dan de meeste sites krijgen. En het is minder werk dan het klinkt, omdat het vastleggen van één getal per maand het grootste deel is.

Nieuwe functies toevoegen zonder verlies

De vraag is niet of er ooit iets bij komt. Dat gebeurt, en terecht; een site moet meegroeien met het bedrijf. De vraag is of elke toevoeging bewust wordt afgewogen. Een eenvoudig huisregel helpt: voor elke plugin of elk script dat erbij komt, meet u de pagina voor en na. Kost het meer dan een paar tienden seconde op mobiel, dan zoekt u een lichter alternatief of laadt u het alleen op de pagina waar het nodig is. Welke vragen u zichzelf stelt voordat u een plugin installeert, staat in deze checklist voor nieuwe plugins.

Zelf doen of laten bijhouden

Het maandelijkse kwartier en de kwartaalcontrole zijn goed zelf te doen, als u het consequent doet. Dat laatste is het probleem: het is het soort taak dat in drukke maanden als eerste sneuvelt. Bij het makelaarskantoor was het een half jaar goed gegaan en toen stilgevallen.

Wie dat herkent, kan overwegen om snelheid onderdeel te maken van een doorlopend snelheidsbeheer in plaats van een eenmalige actie. In een onderhoudsabonnement zoals dat van WebMaintor zit de maandelijkse meting en de kwartaalcontrole standaard, en wordt bij elke update gecontroleerd of de cache en de optimalisaties nog doen wat ze moeten doen. Maar of u het nu zelf doet of uitbesteedt: het principe is hetzelfde. Snelheid is geen project met een einddatum. Het is een gewoonte, en de goedkoopste manier om te voorkomen dat u over veertien maanden weer een grote optimalisatie nodig heeft.