Over de PHP-versie van een site wordt veel gesproken. De MySQL versie van een WordPress-site blijft meestal buiten beeld, terwijl daar net zo goed onderhoud op zit. Alle teksten, instellingen, gebruikers, bestellingen en reacties van uw site staan in die database. Loopt hij achter, dan merkt u dat aan traagheid en aan plugins die opeens niet meer willen.

Hieronder leest u wat de database precies doet, welke versie u nodig heeft, hoe u de uwe opzoekt en wanneer het zin heeft om er iets aan te doen.

Wat de database doet, in gewone taal

Stelt u zich een archiefkast voor met laden. In de ene lade zitten uw pagina’s, in de andere uw instellingen, in een derde de gebruikers. Elke keer dat iemand uw site opent, loopt WordPress naar die kast en haalt op wat er op het scherm moet komen. MySQL is de archiefmedewerker die dat doet.

MariaDB is een variant die uit MySQL is ontstaan en er vrijwel identiek aan werkt. Veel Nederlandse hostingpartijen gebruiken MariaDB. Voor uw site maakt het geen verschil; de versienummers lopen alleen anders. MariaDB 10.6 is ongeveer vergelijkbaar met MySQL 8.0.

Hoe sneller en moderner die medewerker, hoe eerder uw pagina op het scherm staat. Bij een simpele bedrijfssite met caching valt dat verschil weg. Bij een webshop met vierduizend producten en klanten die filteren op maat en kleur, is het het verschil tussen een halve seconde en vier seconden.

Welke MySQL versie WordPress vandaag vraagt

De officiële minimumeis van WordPress is laag: MySQL 5.5.5 of MariaDB 10.0. Dat minimum zegt weinig, want het is wat er technisch nog net werkt, niet wat verstandig is.

Wat er in de praktijk wordt aangeraden:

  • MySQL 8.0 of hoger, of MariaDB 10.6 of hoger. Dat is wat het WordPress-project zelf adviseert en wat moderne plugins verwachten.
  • MySQL 5.7 of MariaDB 10.4 is nog werkbaar, maar de ondersteuning is inmiddels afgelopen. Zet dit op uw lijstje.
  • MySQL 5.6 of lager is echt te oud. Hier komt u kwetsbaarheden tegen die niet meer gerepareerd worden, en u loopt tegen plugins aan die weigeren te installeren.

Voor WooCommerce ligt de lat hoger. Sinds de nieuwe opslag van bestellingen leunt WooCommerce zwaarder op de database, en op een oude versie wordt uw beheerscherm merkbaar traag zodra het aantal bestellingen oploopt.

Zo zoekt u uw eigen versie op

Er zijn drie manieren, in volgorde van gemak.

  1. Via WordPress zelf. Ga naar Gereedschap, dan Sitegezondheid, dan het tabblad Info, en open het blok Database. Daar staat de serverversie. Dit is de snelste route en u heeft er geen hulp bij nodig.
  2. Via uw hostingpaneel. In DirectAdmin, Plesk of cPanel staat de databaseversie meestal in het overzicht bij phpMyAdmin.
  3. Vraag het uw hostingpartij. Eén mail volstaat, en u kunt er meteen bij vragen of er een nieuwere versie beschikbaar is.

Bent u toch in dat scherm, kijk dan meteen naar de omvang van uw database. Boven de 500 MB bij een gewone bedrijfssite is een signaal dat er iets is opgelopen: oude revisies, logs van een plugin of tienduizenden verlopen tijdelijke gegevens. Daar helpt het opruimen van overbodige rijen in de database tegen, en dat scheelt vaak meer dan een versiesprong.

Wat een nieuwere versie oplevert (en wat niet)

Eerlijk: voor een brochuresite met tweehonderd pagina’s en een goede cache merkt u van een upgrade van MariaDB 10.3 naar 10.11 vrijwel niets. De pagina’s komen toch uit de cache en de database wordt nauwelijks aangesproken. Wie u iets anders vertelt, verkoopt u iets.

Waar het wél merkbaar is:

  • Webshops met veel producten en filters. Nieuwere versies gaan efficiënter om met complexe zoekopdrachten.
  • Sites met veel ingelogde gebruikers, zoals ledenomgevingen of leerplatforms. Daar werkt caching niet, dus elk verzoek gaat naar de database.
  • Zoekfuncties op grote sites. De volledige-tekstzoekopdrachten zijn in nieuwere versies flink verbeterd.
  • Trage beheerschermen. Als uw dashboard traag aanvoelt terwijl de voorkant snel is, wijst dat vaak naar de database.

Merkt u iets van die vier, kijk dan eerst welke zoekopdrachten er blijven hangen; de aanpak daarvoor staat in het opsporen van trage databasezoekopdrachten. Een versieverhoging zonder die analyse lost soms niets op.

Hoe u bijwerkt zonder ellende

De database bijwerken doet u niet zelf via WordPress. Dat gebeurt op serverniveau en dus bij uw hostingpartij. Bij managed hosting is het een vraag per mail; bij een eigen server is het echt werk voor een beheerder.

Een vaste volgorde die problemen voorkomt:

  1. Maak een volledige back-up van bestanden en database, en bewaar die buiten de server.
  2. Vraag uw hostingpartij welke versie beschikbaar is en of er een testomgeving mogelijk is.
  3. Zet de nieuwe versie eerst onder een kopie van uw site en klik alles na: inloggen, formulieren, zoeken, en bij een webshop het hele bestelproces.
  4. Let bij de sprong naar MySQL 8 op oudere maatwerkcode. Sommige verouderde schrijfwijzen werken daar niet meer, en dat merkt u aan een foutmelding over een zoekopdracht.
  5. Plan de omzetting op een rustig moment en houd de eerste dagen uw foutenlog in de gaten.

Voor de meeste ondernemers is dit geen klus om zelf te doen, en dat hoeft ook niet. Het hoort thuis in de jaarlijkse technische ronde die bij structureel beheer met een vaste jaarcontrole standaard is, samen met de PHP-versie en de serverinstellingen.

Concrete stap voor vandaag: open Sitegezondheid, noteer uw databaseversie en de omvang, en leg dat naast de aanbevelingen hierboven. Vijf minuten werk, en u weet of dit een aandachtspunt is of niet.