De keuze tussen een gratis of premium plugin komt bij vrijwel elke wens langs. U wilt een formulier, een boekingsagenda, een betere zoekfunctie of nette omleidingen, en er staat altijd een gratis variant naast een betaalde. Ondernemers kiezen dan meestal op prijs, en dat is de verkeerde vraag.
De juiste vraag is: wie zorgt ervoor dat dit stuk software over twee jaar nog werkt, en wat gebeurt er als het misgaat? Daar volgt het antwoord uit, en dat is lang niet altijd de betaalde versie.
Wat u met geld eigenlijk koopt
Bij een betaalde uitbreiding koopt u zelden alleen functies. U koopt vier dingen, en die zijn ongelijk verdeeld over aanbieders.
- Onderhoud. Iemand wordt betaald om de plugin mee te laten bewegen met nieuwe WordPress- en PHP-versies. Dit is verreweg het waardevolste onderdeel.
- Ondersteuning met een antwoordtermijn. Bij de gratis versie stelt u een vraag op een forum en hoopt u op een vrijwilliger.
- Snellere beveiligingsupdates. Bij een betalende gebruikersgroep is de prikkel groter om een lek binnen dagen te dichten.
- Functies, en dat is meestal het onderdeel waarvoor mensen denken te betalen terwijl ze de helft nooit gebruiken.
Let op de vorm van de licentie. Een jaarabonnement dat na afloop stopt met updates is iets heel anders dan een eenmalige aankoop met levenslange updates. Die laatste klinkt aantrekkelijk, maar zonder terugkerende inkomsten is de kans op stilvallen groter. Het bijhouden van al die vervaldata is werk op zich; zie hoe u licenties en vervaldata overzichtelijk houdt.
Vijf vragen die de keuze beslechten
- Draait er geld doorheen? Alles wat betalingen, bestellingen of klantgegevens raakt: betalen. Een storing kost daar direct omzet.
- Wanneer is de gratis versie voor het laatst bijgewerkt? Staat er “3 jaar geleden” bij, dan is gratis geen besparing maar uitgesteld probleem.
- Hoeveel installaties heeft hij? Onder de duizend actieve installaties bent u bijna een testgebruiker. Boven de honderdduizend worden fouten snel gevonden en gemeld.
- Kan ik mijn gegevens eruit halen? Kan de plugin exporteren, dan is overstappen later mogelijk. Kan dat niet, dan zit u vast en telt de betrouwbaarheid van de maker zwaarder.
- Wat gebeurt er als hij morgen stopt? Staat de site dan stil, of ontbreekt er een handigheidje? Dat verschil bepaalt hoeveel u wilt uitgeven.
Beantwoordt u vraag één en vijf met “gaat pijn doen”, dan is betalen vrijwel altijd goedkoper dan het alternatief.
Waar gratis prima is
Ik zeg dit bewust, omdat er in dit vak veel te makkelijk wordt geadviseerd om te betalen. Voor een groot deel van de gewone bedrijfssites is de gratis variant genoeg.
Een eenvoudig contactformulier met drie velden hoeft niets te kosten. Een cacheplugin uit de bekende hoek doet gratis het meeste werk. Een seo-plugin geeft in de gratis versie al de belangrijkste instellingen. Een omleidingenbeheerder is gratis compleet. En een back-upplugin die naar externe opslag schrijft, kan gratis prima, mits u hem instelt en hebt getest.
De vuistregel die ik aanhoud: gratis is prima zolang het onderdeel niet direct aan uw omzet vastzit én de plugin actief wordt onderhouden. Valt een van die twee weg, dan verschuift de afweging.
De verborgen kosten van gratis
Waar gratis wél duur wordt, is bij de opgestapelde kleine uitbreidingen. Vijf gratis pluginnetjes van elk een handjevol installaties, elk van een andere maker, is vijf keer een kans dat er iets stilvalt. Ik heb sites gezien waar één zo’n vergeten uitbreiding een lek bevatte dat maanden open stond.
Er is ook een subtielere kostenpost. Veel gratis versies duwen u naar de betaalde variant met meldingen in uw beheerscherm. Bij drie of vier van die plugins is uw dashboard een reclamefolder geworden en gaan echte waarschuwingen daarin verloren. Dat kost aandacht, en aandacht is waar beveiliging op stukloopt.
En tot slot: gratis plugins die u van buiten de officiële WordPress-map haalt, zijn een categorie apart. Een betaalde plugin die ergens gratis wordt aangeboden, is geen buitenkansje maar een risico; daarover leest u meer in het stuk over illegaal aangeboden thema's en plugins.
Een rekensom die vaak overtuigt
Neem een formulierplugin. De betaalde versie kost pakweg zestig euro per jaar. De gratis versie doet wat u nodig heeft, tot het moment dat inzendingen niet meer aankomen omdat de mailinstelling na een serverwijziging stukloopt. Merkt u dat pas na twee weken, dan bent u de aanvragen van die twee weken kwijt en weet u niet eens hoeveel het er waren.
Die zestig euro is dus geen aankoop van functies, maar het afkopen van de kans dat niemand naar dat probleem kijkt. Voor een aanvraagformulier dat uw belangrijkste kanaal is, is dat een makkelijke som. Voor een deelknop onderaan uw blog niet.
Praktisch: zo houdt u het beheersbaar
Zet elke betaalde licentie op een zakelijk mailadres dat blijft bestaan, niet op dat van uw webbouwer. Noteer per plugin de vervaldatum en de kosten in één overzicht. Kijk elk jaar of u alles nog gebruikt: bij vrijwel elke controle vinden we een licentie die doorloopt voor iets dat al lang uitstaat. En verwijder gratis uitbreidingen die niet actief zijn, want een uitgeschakelde plugin met een lek is nog steeds een bestand op uw server.
Bij WebMaintor houden we dat overzicht bij als onderdeel van het jaarlijkse nalopen van software en licenties, simpelweg omdat het anders bij niemand op het bureau ligt. Het is geen ingewikkeld werk, het is werk dat vergeten wordt.
Concrete volgende stap: open uw pluginoverzicht en zet achter elke uitbreiding of hij gratis of betaald is en wanneer hij voor het laatst is bijgewerkt. Twee kolommen, tien minuten, en u ziet meteen waar uw risico zit.
