Er staat een foutmelding op uw website. U googelt de melding en vindt twintig forumdraden met evenveel oplossingen. De ene zegt dat u een regel in wp-config.php moet zetten, de andere dat u een plugin moet verwijderen, een derde dat het aan de hosting ligt. U bent geen techneut, maar ook geen digibeet, en u heeft eigenlijk geen zin om voor elk wissewasje iemand te betalen.

Wij krijgen deze vraag vaak, en ons antwoord is niet “bel altijd ons”. Veel WordPress-fouten kunt u prima zelf oplossen, en het is goed voor uw grip op de site als u dat doet. Maar er is een categorie waarbij zelf proberen meer kost dan het oplevert, en die categorie is niet altijd de moeilijkste. In dit artikel geven we ons standpunt over wanneer u een WordPress fout zelf oplost en wanneer niet, met een beslislijst van zes vragen die u in een paar minuten doorloopt.

Ons standpunt: de fout is niet het punt, de gevolgen wel

De meeste beslislijsten die u online vindt, kijken naar de moeilijkheid van de fout. Wij vinden dat de verkeerde maatstaf. Een technisch simpele fout op een webshop die tienduizend euro per dag omzet, verdient een andere aanpak dan een ingewikkelde fout op een site die drie bezoekers per week trekt. De vraag is niet “kan ik dit?”, maar “wat gebeurt er als het misgaat, en hoeveel tijd heb ik?”.

Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk zien wij ondernemers die op zaterdagavond drie uur aan een kapotte checkout zitten omdat ze het “zelf wilden fixen”, en ondernemers die voor een verlopen cache bellen omdat ze bang zijn iets kapot te maken. Beide zijn begrijpelijk, en beide zijn niet de meest verstandige keuze.

De beslislijst: zes vragen

1. Kunt u nog inloggen in het beheer?

Zo ja, dan is uw speelruimte groot. U kunt plugins uitschakelen, een thema wisselen, de cache legen en instellingen nakijken zonder de server aan te raken. Zo nee, dan moet u via FTP of het hostingpaneel werken. Dat is niet moeilijk, maar de foutmarge is groter: één verkeerd verwijderd bestand en u heeft een tweede probleem. Als u nog nooit met FTP heeft gewerkt, is dit een natuurlijke grens.

2. Is er een recente back-up waarvan u zeker weet dat hij werkt?

Dit is de belangrijkste vraag. Met een goede back-up kunt u vrijwel niets onherstelbaar kapotmaken; u zet hem terug en begint opnieuw. Zonder back-up is elke handeling een gok. Heeft u geen back-up, of weet u niet zeker of hij werkt, probeer dan niets wat bestanden of de database aanpast. Maak eerst een back-up, of laat iemand dat doen.

3. Weet u wat er veranderd is vlak voordat het misging?

Een update, een nieuwe plugin, een aanpassing door een collega, een mail van de hostingpartij over een serverwijziging. Als u die vraag kunt beantwoorden, is de oplossing meestal: draai de wijziging terug. Dat is bij uitstek iets om zelf te doen. Weet u het niet, dan begint u met zoeken, en dat is waar de uren in gaan zitten.

4. Wat kost elk uur dat de site niet werkt?

Maak de rekensom eerlijk. Een bedrijfssite met een contactformulier kost per uur storing misschien één gemiste aanvraag. Een webshop in het weekend, een praktijk met online afspraken of een site tijdens een campagne kost aanzienlijk meer. Als het uurloon van de storing hoger is dan het uurloon van een specialist, is de keuze eigenlijk al gemaakt.

5. Werkt de site nog voor bezoekers?

Een fout in het beheer terwijl de site voor bezoekers gewoon werkt, geeft u tijd. U kunt rustig zoeken, een avond laten liggen, morgen verder kijken. Een site die voor iedereen offline is, geeft die tijd niet. Dan telt elke stap, en is een verkeerde stap duurder.

6. Heeft de fout iets met geld of gegevens te maken?

Betalingen, bestellingen, klantgegevens, een vermoeden van een hack. Hier zijn wij het meest uitgesproken: niet zelf doen. Niet omdat u het niet zou kunnen, maar omdat een verkeerde handeling hier gevolgen heeft die verder reiken dan de site. Een half verwijderde malware komt terug, een teruggezette back-up wist bestellingen, en bij een datalek heeft u een meldplicht met een termijn.

Fouten die u meestal prima zelf oplost

  • Wijzigingen die niet zichtbaar zijn: cache legen, in alle lagen.
  • Een site die vastzit in onderhoudsmodus: het .maintenance-bestand verwijderen.
  • 404-fouten na een permalinkwijziging: permalinks opnieuw opslaan.
  • Verkeerde tijden: de tijdzone-instelling.
  • Een net geïnstalleerde plugin die de site breekt: uitschakelen, ook via FTP als het moet.
  • Een verlopen licentie, een melding in Sitegezondheid, een update die u nog moet draaien.

Voor al deze gevallen geldt: het is bekend terrein, de stappen zijn goed gedocumenteerd, en de kans dat u iets ergers veroorzaakt is klein. Een overzicht van welke melding wat betekent, vindt u in de lijst met de meest voorkomende WordPress-foutmeldingen.

Fouten waarbij wij zelf proberen afraden

  • Alles wat naar een hack ruikt: vreemde bestanden, onbekende beheerders, waarschuwingen van Google, spamlinks.
  • Databasefouten die verder gaan dan verkeerde inloggegevens in wp-config.php.
  • Een kapotte checkout of betaalkoppeling in een webshop.
  • Een storing na een verhuizing waarbij u de oude server al heeft opgezegd.
  • Een fout die na twee uur zoeken nog niet is gevonden. Dat is geen falen, dat is een signaal.
  • Alles waarbij u op een forum de instructie “voer deze SQL-query uit” tegenkomt zonder te begrijpen wat hij doet.

Praktijkvoorbeeld: twee ondernemers, dezelfde fout

Twee ondernemers kregen in dezelfde week dezelfde “critical error”-melding na een plugin-update. De eerste, een tekstschrijver uit Deventer met een portfoliosite, kon niet meer inloggen. Ze had een back-up van die ochtend, wist welke plugin ze had bijgewerkt en had een rustige week. Via de bestandsbeheerder van haar host hernoemde ze de pluginmap, logde in, en installeerde de vorige versie. Drie kwartier, nul kosten, en ze weet nu hoe het werkt.

De tweede, een webshop in kinderkleding uit Zaandam, zat midden in een uitverkoop. Dezelfde melding, maar de eigenaar wist niet zeker welke van de zes bijgewerkte plugins het was, de laatste back-up was van een week eerder en elk uur kwamen er normaal tientallen bestellingen binnen. Zij belde direct. Het probleem was binnen een uur opgelost, inclusief controle van de checkout. Vergelijkbare fout, andere afweging, en allebei de juiste keuze. Wie die tweede route neemt, wil vooraf weten wat het kost; bij het oplossen van een WordPress-fout werken wij met een vast tarief vanaf een vast bedrag, zodat die afweging niet op een verrassing uitloopt. Twijfelt u vooral over de prijs, dan staan de tarieven open op de site.

Onze conclusie

Doe zelf wat u begrijpt en wat u kunt terugdraaien. Bel als het om geld, gegevens of een offline site gaat, als u geen werkende back-up heeft, of als u na twee uur nog niets heeft gevonden. En bouw tussen de storingen door aan de dingen die de keuze de volgende keer makkelijker maken: een back-up die u vertrouwt, hostinggegevens op een vaste plek en een notitie van wat u wanneer heeft veranderd. Wie dat op orde heeft, kan bij de volgende foutmelding met een gerust hart eerst zelf een kwartier kijken, en daarna zonder schuldgevoel de telefoon pakken.