Als de sessie verloopt: tijdslimieten op uw website

“Uw sessie is verlopen. Log opnieuw in.” Wie die melding krijgt na tien minuten werk aan een lang aanvraagformulier, weet hoe frustrerend het is. Voor de meeste mensen is het een ergernis. Voor iemand die met één vinger typt, met spraakherkenning werkt, een screenreader gebruikt of tussendoor moet rusten, is het een muur. Zij hebben simpelweg meer tijd nodig. De regels rond een tijdslimiet in WCAG zijn bedoeld om te voorkomen dat iemand werk kwijtraakt alleen omdat hij trager is dan de ontwikkelaar had bedacht.

Waar tijdslimieten op een website zitten

Vaak weet u niet eens dat uw site een tijdslimiet heeft. Ze zitten op deze plekken:

• Inlogsessies die na een periode zonder activiteit verlopen, bijvoorbeeld in een klantportaal of ledenomgeving.
• Formulieren met een beveiligingscode die na een tijd ongeldig wordt. Na verzenden krijgt de bezoeker dan een foutmelding in plaats van een bevestiging.
• Afrekentimers: “Uw winkelwagen is nog 10 minuten gereserveerd.”
• Reserveringen en tickets, waarbij een plek tijdelijk wordt vastgehouden tijdens het boeken.
• Betaalpagina’s van een betaalprovider, die na een tijd verlopen.
• Meldingen die vanzelf verdwijnen, zoals een bevestiging die na drie seconden wegvaagt.
• Automatisch doorsturen naar een andere pagina na een paar seconden.

Wat WCAG vraagt: uitzetten, aanpassen of verlengen

Succescriterium 2.2.1 van WCAG, “timing aanpasbaar”, hoort bij niveau A. Voor elke tijdslimiet die u instelt, moet ten minste één van deze dingen gelden:

• Uitzetten: de bezoeker kan de limiet uitschakelen voordat hij afloopt.
• Aanpassen: de bezoeker kan de limiet ruim verlengen, tot minstens tien keer de standaardtijd.
• Verlengen: de bezoeker krijgt vóór het aflopen een waarschuwing en minstens 20 seconden om met een eenvoudige handeling meer tijd te vragen, zoals één toets indrukken. Dat moet minstens tien keer kunnen.

Er zijn uitzonderingen:

• Realtime: een tijdslimiet die hoort bij een echte gebeurtenis, zoals een veiling, waar verlengen niet kan.
• Wezenlijk: als verlengen de activiteit ongeldig zou maken, zoals bij een getimede toets.
• Twintig uur: een limiet van meer dan 20 uur valt erbuiten.

Op het strengere niveau AAA staan nog twee aanvullende criteria. 2.2.5 vraagt dat iemand na opnieuw inloggen zonder verlies verder kan waar hij was. 2.2.6 vraagt dat u bezoekers vooraf vertelt hoe lang ze inactief mogen zijn voordat gegevens verloren gaan, tenzij die gegevens minstens 20 uur bewaard blijven. Ze zijn niet verplicht op AA, maar ze geven goed aan wat een vriendelijke oplossing is.

De afrekentimer in een webshop

Webshops met beperkte voorraad, ticketverkoop of tijdelijke acties gebruiken vaak een afteltimer. Soms is die nodig: een stoel in een zaal kan niet eindeloos worden vastgehouden. Maar de timer moet dan wel aan de regels voldoen.

Een redelijke aanpak:

1. Toon de resterende tijd duidelijk, in tekst, niet alleen als een balk die kleiner wordt.
2. Geef ruim voor het einde een melding: “Uw reservering verloopt over 2 minuten. Wilt u meer tijd?” met een knop “Ja, verlengen”.
3. Zorg dat die melding ook door een screenreader wordt opgepikt en dat de knop met het toetsenbord bereikbaar is.
4. Laat de bezoeker het een paar keer verlengen.
5. Bewaar wat de bezoeker al heeft ingevuld, ook als de reservering toch afloopt.

Een timer die er alleen staat om druk te zetten (“Nog 4:59 om te bestellen”) heeft geen echte reden. Die kunt u beter weglaten. Behalve dat hij niet toegankelijk is, kan zo’n nepklok ook op gespannen voet staan met de regels voor eerlijke handelspraktijken. Laat u daar bij twijfel over adviseren.

Hoe u de hele bestelstroom van uw webshop toegankelijk maakt, van productpagina tot betalen, leest u op uw webshop toegankelijk maken.

Reserveringen en boekingssystemen

Bij een afsprakenplanner of boekingsplugin wordt een tijdslot vaak een paar minuten vastgehouden tijdens het invullen. Kijk in de instellingen van de plugin hoe lang dat is en of het instelbaar is. Kies liever een ruime tijd. Een kapper of fysiotherapeut verliest weinig als een slot vijftien minuten bezet blijft, maar een klant die halverwege zijn gegevens wordt afgekapt, boekt misschien niet meer. Meer over het beheren van zulke systemen staat in onderhoud van een boekingssysteem.

Inlogsessies

Bij klantportalen en ledenomgevingen verloopt de sessie meestal om veiligheidsredenen. Dat is begrijpelijk, maar het kan vriendelijk:

• Waarschuw voordat de sessie verloopt, met een knop om ingelogd te blijven.
• Bewaar ingevulde formulierdata tijdelijk in de browser, zodat die na opnieuw inloggen terug is.
• Stuur de bezoeker na het inloggen terug naar de pagina waar hij was.

Hoe u het inloggen zelf toegankelijk maakt, zonder puzzels en met ruimte voor wachtwoordmanagers, leest u in toegankelijk inloggen.

Meldingen die vanzelf verdwijnen

Een kleine, vaak vergeten vorm van tijdslimiet: een melding als “Product toegevoegd aan winkelwagen” die na drie seconden wegschuift. Wie traag leest of inzoomt, heeft hem dan nog niet gezien. Laat zulke meldingen staan tot de bezoeker ze zelf sluit, of tot hij verder gaat. Zorg ook dat een screenreader ze meldt; hoe dat werkt, staat in statusberichten die een screenreader ook meldt.

Zelf nagaan waar uw site tijd afneemt

1. Open een langer formulier, vul de helft in en laat het een half uur staan. Verstuur het daarna. Werkt het nog, of krijgt u een fout?
2. Doe hetzelfde in de checkout van uw webshop, voor de stap van het betalen.
3. Kijk of er ergens een afteltimer staat en of u die kunt verlengen.
4. Let op meldingen die vanzelf verdwijnen en pagina’s die automatisch doorsturen.

Zo’n test geeft vaak verrassingen. Tijdslimieten zitten diep in thema’s, plugins en externe diensten en zijn niet altijd zelf aan te passen. Het complete overzicht van wat een site voor iedereen bruikbaar maakt, vindt u op een toegankelijke website voor iedereen.