
Een screenreader kijkt niet naar uw pagina zoals u dat doet. Hij krijgt van de browser een vereenvoudigde versie: een lijst met elementen, elk met een rol (knop, link, kop) en een naam (de tekst die wordt voorgelezen). Die vereenvoudigde versie heet de toegankelijkheidsboom. U kunt hem gewoon bekijken, zonder screenreader. Daarvoor gebruikt u Chrome DevTools voor toegankelijkheid, de ontwikkelaarstools die in Chrome en Edge al aanwezig zijn.
Wat de toegankelijkheidsboom is
De browser bouwt uit de HTML, de CSS en eventuele ARIA-attributen twee dingen. Het eerste is de pagina die u ziet. Het tweede is de toegankelijkheidsboom, die hulpmiddelen zoals screenreaders en spraakbesturing gebruiken.
In die boom heeft elk relevant element een paar eigenschappen:
- Rol: wat het is. Button, link, heading, textbox, image.
- Naam: hoe het heet. Voor een knop is dat meestal de tekst erop, voor een afbeelding de alt-tekst, voor een veld het label.
- Toestand: bijvoorbeeld uitgeklapt of ingeklapt, aangevinkt of niet, uitgeschakeld.
Als de naam of de rol niet klopt, hoort een screenreadergebruiker iets anders dan u ziet. Een knop zonder naam, een “link” die eigenlijk een knop is, een kop die geen kop is.
Het Accessibility-paneel openen
- Klik met de rechtermuisknop op een element van uw pagina en kies Inspecteren.
- In het Elements-paneel staat het element nu geselecteerd.
- Zoek in het paneel rechts (of onder) naar het tabblad Accessibility. Staat het er niet, klik dan op de dubbele pijl om meer tabbladen te zien.
In het Accessibility-tabblad ziet u een aantal blokken:
| Blok | Wat u ziet |
|---|---|
| Accessibility Tree | Waar dit element in de boom zit, met de ouder-elementen erboven |
| ARIA Attributes | Eventuele ARIA-attributen op het element |
| Computed Properties | De berekende naam, rol en toestanden, en waar de naam vandaan komt |
Vooral het laatste blok is nuttig. Bij Name ziet u niet alleen de naam, maar ook welke bron Chrome heeft gebruikt: een aria-label, de inhoud van het element, een gekoppeld label of een title. Zo ziet u bijvoorbeeld dat een veld zijn naam alleen uit de placeholder haalt. Waarom dat een probleem is, leest u in waarom een placeholder geen label is.
De hele boom in één keer
In recente versies van Chrome kunt u de volledige toegankelijkheidsboom tonen in plaats van de gewone HTML. In het Accessibility-tabblad staat daarvoor een optie (iets als “Enable full-page accessibility tree”). Na het aanzetten verschijnt in het Elements-paneel een knopje waarmee u wisselt tussen de DOM-weergave en de toegankelijkheidsweergave.
In de toegankelijkheidsweergave ziet u de pagina zoals een screenreader hem krijgt. Alle div-elementen zonder betekenis verdwijnen. Wat overblijft, is een lijst met koppen, links, knoppen, lijsten en tekst. Dit is een snelle manier om te zien of een kop echt een kop is, of het menu als navigatie is gemarkeerd en of er rare dingen tussen zitten, zoals een reeks lege links.
Snelle controle met de inspecteerpijl
Ook zonder het paneel te openen krijgt u informatie. Klik in DevTools op het pijltje linksboven (element selecteren) en beweeg over de pagina. Bij elk element verschijnt een tooltip met onder meer:
- de berekende naam en rol;
- of het element met het toetsenbord bereikbaar is;
- bij tekst: de contrastverhouding, met een vinkje of uitroepteken.
Zo loopt u in een paar minuten de knoppen in uw header langs.
Contrast meten met de kleurkiezer
Selecteer een tekstelement en kijk in het tabblad Styles naar de eigenschap color. Klik op het gekleurde vierkantje ervoor. De kleurkiezer opent en toont de contrastverhouding met de achtergrond.
Klap het contrastgedeelte open en u ziet twee lijnen in het kleurvlak: één voor AA en één voor AAA. Sleep de kleur naar de goede kant van de AA-lijn en DevTools geeft een kleur die voldoet. Voor gewone tekst ligt de grens op 4,5:1, voor grote tekst op 3:1.
Let op: staat de tekst op een afbeelding of een verloop, dan kan DevTools de achtergrond niet altijd bepalen. Dan moet u zelf meten met een contrastchecker. Meer hierover op kleurcontrast verbeteren.
Een voorbeeld: een knop zonder naam opsporen
Stel dat een screenreader bij het winkelmandje in uw header alleen “knop” zegt. Zo vindt u in DevTools de oorzaak:
- Klik met de rechtermuisknop op het mandje en kies Inspecteren.
- Kijk in het Accessibility-tabblad bij Computed Properties. Bij Name staat niets, of alleen een lege waarde.
- Kijk bij welke bronnen Chrome heeft gezocht. Er is geen
aria-label, geen tekst in de knop en het icoon heeftaria-hidden="true". - De oplossing is duidelijk: geef de knop een naam, bijvoorbeeld “Winkelmandje, 2 producten”, als visueel verborgen tekst of als label.
Na de aanpassing ververst u de pagina en kijkt u opnieuw. Staat de naam er nu, dan hoort ook een screenreader hem.
Nog een paar handige onderdelen
- Rendering-paneel. Via het menu met drie puntjes, More tools, Rendering kunt u kleurenblindheid nabootsen,
prefers-reduced-motionaanzetten en donkere modus forceren. - Lighthouse-tabblad. Een automatische toegankelijkheidscontrole, gebaseerd op dezelfde regels als axe.
- Apparaatmodus. Om te zien hoe de pagina zich op een smal scherm gedraagt, handig bij het testen van reflow.
Chrome DevTools en toegankelijkheid in de praktijk
De toegankelijkheidsboom is vooral een hulpmiddel om te begrijpen waarom iets misgaat. Hoort u in een screenreader “knop” zonder naam, dan ziet u in DevTools direct waarom: er is geen tekst, geen aria-label en het icoon is verborgen. Voor de basis van zelf testen, zonder ontwikkelaarstools, kunt u terecht op toegankelijkheid zelf testen in 30 minuten. Het overzicht van alles rond toegankelijkheid vindt u op toegankelijkheid voor uw website. En twijfelt u wanneer een aria-label de juiste oplossing is, lees dan aria-label: wanneer wel en wanneer niet.
Vraag een gratis websitecheck aan. Binnen één werkdag weet u waar uw website staat.
