U logt in en het is alsof u twintig jaar terug in de tijd stapt. Geen zwarte balk links, geen knoppen, geen kaders: alleen witte achtergrond met alle menu-items als blauwe links onder elkaar, met daaronder uw berichten in een kale opsomming. Een WordPress-admin zonder opmaak werkt technisch nog wel, maar is vrijwel onbruikbaar zodra u meer wilt dan een tekstje aanpassen.

De oorzaak is altijd dezelfde categorie: de stijl- en scriptbestanden die het uiterlijk maken, komen niet aan. Waarom ze niet aankomen, kan verschillende dingen zijn. Hieronder staan ze op volgorde van hoe vaak we ze tegenkomen.

Eerst even kijken wat er precies mislukt

U kunt dit vrij nauwkeurig vaststellen zonder enige technische kennis. Klik met de rechtermuisknop ergens op de kale pagina en kies Inspecteren of Element inspecteren. Er opent een venster; klik daarin op het tabblad Console of Netwerk.

In de console staan de foutmeldingen in het rood. Ziet u regels met de woorden Failed to load resource en daarachter een adres dat eindigt op .css of .js, dan weet u welke bestanden ontbreken. Twee dingen zijn dan interessant: het foutnummer en het adres zelf.

  • Foutnummer 404. Het bestand is er niet. Denk aan een onvolledige update of een verwijderde map.
  • Foutnummer 403. Het bestand is er wel, maar u mag er niet bij. Dat wijst op rechten of op een blokkade.
  • Blocked of mixed content. De browser weigert het bestand omdat het via een onbeveiligde verbinding komt terwijl de pagina beveiligd is.
  • Een adres dat niet klopt, bijvoorbeeld met een oude domeinnaam of met een dubbele map erin. Dan wijst uw configuratie naar de verkeerde plek.

Oorzaak: een mislukte of halve update

Dit is veruit de meest voorkomende. Tijdens een update van de WordPress-kern wordt de map wp-includes tijdelijk vervangen. Valt de verbinding weg of loopt de server tegen een tijdslimiet aan, dan blijft die map halfleeg achter en zijn precies de stijlbestanden verdwenen.

Herstellen doet u zo. Download de Nederlandse versie van WordPress vanaf de officiële site, pak het bestand uit en verwijder uit de uitgepakte map het bestand wp-config-sample.php en de map wp-content. Upload daarna via FTP de mappen wp-admin en wp-includes en overschrijf de bestaande. Uw inhoud, thema’s en plugins staan in wp-content en blijven onaangeroerd. Vergeet niet daarna het bestand .maintenance te verwijderen als dat er nog staat.

Oorzaak: het adres van de site klopt niet

WordPress bouwt de adressen naar de stijlbestanden op vanuit de ingestelde site-url. Staat daar nog http terwijl uw site op https draait, of staat er een oud domein, dan wijzen alle verwijzingen naar een plek waar de browser ze niet mag of niet kan ophalen. Het resultaat is precies dit beeld.

Kijk in het inspectievenster naar het adres van een mislukt bestand. Begint dat met http:// terwijl uw site https gebruikt, dan is dat de verklaring. Hoe u dat rechtzet zonder uzelf buiten te sluiten, staat in het artikel over gemengde inhoud op een beveiligde site. Ziet u een verkeerd domein, dan hoort de correctie in wp-config.php, waar u tijdelijk de juiste adressen kunt vastzetten.

Oorzaak: een plugin die bestanden samenvoegt

Optimalisatieplugins plakken stijlbestanden aan elkaar en persen ze samen om de site sneller te maken. Dat hoort alleen aan de voorkant te gebeuren, maar bij een verkeerde instelling doen sommige dat ook in het beheerscherm. Gaat er dan iets mis in het samenvoegen, dan is uw hele opmaak weg.

Test dit door de betreffende plugin uit te schakelen. Kunt u het beheerscherm niet meer bedienen, hernoem dan via FTP de map van die plugin in wp-content/plugins; WordPress schakelt hem dan automatisch uit. Werkt het daarna, zet de plugin dan terug en zoek de optie die met het beheerscherm te maken heeft.

Hetzelfde geldt bij twee optimalisatieplugins naast elkaar. Dat gaat vaker mis dan goed; welke combinaties in de praktijk botsen, leest u in de uitleg over het stapelen van optimalisatieplugins.

Oorzaak: rechten, blokkades en beveiligingsregels

Krijgt u foutnummer 403, dan wordt het bestand geweigerd. Drie verdachten.

  1. Verkeerde bestandsrechten. Mappen horen op 755 te staan en bestanden op 644. Na een handmatige upload of een herstel vanaf een back-up staan ze soms op 600, waardoor de webserver er niet bij mag.
  2. Een beveiligingsplugin met een strenge regel. Sommige pakketten blokkeren het rechtstreeks opvragen van bestanden uit wp-includes. Dat is goed bedoeld, maar het beheerscherm heeft die bestanden nodig.
  3. Een ModSecurity-regel bij uw host. Die zit op serverniveau en is niet vanuit WordPress te zien. Uw hostingpartij kan in het logboek zien welke regel afging.

Wat u niet moet doen

Er zijn twee reflexen die de situatie verergeren. De eerste is het opnieuw installeren van WordPress via het beheerscherm terwijl dat beheerscherm niet goed werkt; de kans dat die update opnieuw halverwege stukloopt is groot. De tweede is het overzetten van een back-up van een paar weken oud zonder eerst de oorzaak vast te stellen. U verliest dan wijzigingen en het probleem komt terug zodra dezelfde update opnieuw draait.

Werk in plaats daarvan in kleine stappen en controleer na elke stap of het beeld verandert. Een kwestie die er dramatisch uitziet, is hier vaak binnen een kwartier verholpen zodra u weet welk bestand ontbreekt.

Een makelaarskantoor uit het Gooi belde met dit beeld nadat een medewerker de site had teruggezet vanaf een oude kopie. Alle bestandsrechten stonden op 600. Eén opdracht om de rechten recht te zetten en het beheerscherm was terug. De hele diagnose kostte tien minuten, het herstel twee.

Voorkomen voor de volgende keer

Twee gewoontes schelen het meest. Draai grote updates niet op vrijdagmiddag en niet vanaf een wankele verbinding, en maak vooraf een kopie die u ook echt kunt terugzetten. Laat daarnaast één iemand verantwoordelijk zijn voor het uitvoeren van kernupdates; het door elkaar heen werken van twee beheerders levert de meeste halve updates op.

Komt u er niet uit, of durft u niet via FTP in de mappen te werken, dan is dit typisch een klus voor iemand die een vastgelopen beheeromgeving weer aan de praat krijgt. Het is bijna nooit een dure reparatie, mits er niet eerst nog drie andere dingen zijn geprobeerd.

Uw eerste actie: open het inspectievenster op de kale pagina en noteer het eerste rode foutnummer met het adres erachter. Met die twee gegevens weet u binnen een minuut in welke van de bovenstaande categorieën u zit.