
Een WordPress-site bestaat al snel uit duizenden bestanden. Daartussen een paar kwaadaardige bestanden vinden lijkt op zoeken naar een speld in een hooiberg, en aanvallers doen hun best om die speld op een strootje te laten lijken. Toch hebben verdachte bestanden in WordPress vaak dezelfde kenmerken. In dit artikel leest u waar u op let, welke hulpmiddelen u helpen en waarom u niet op eigen houtje alles weggooit wat u niet kent.
Hoe WordPress hoort te zijn opgebouwd
Om iets afwijkends te zien, moet u weten wat normaal is. Een WordPress-installatie heeft drie hoofdmappen: wp-admin en wp-includes horen bij WordPress zelf, en wp-content bevat uw eigen spullen: thema’s, plugins en de uploads. In de hoofdmap staan een vaste set bestanden, zoals wp-config.php, index.php en wp-login.php.
Belangrijk om te weten: de bestanden in wp-admin en wp-includes zijn bij iedereen met dezelfde WordPress-versie identiek. Alles wat daar extra staat of anders is, hoort er niet.
Kenmerken van verdachte bestanden in WordPress
Een naam die bijna klopt
Aanvallers kiezen namen die vertrouwd klinken. wp-cache.php, wp-l0gin.php met een nul, class-wp-header.php in een map waar zo’n bestand niet thuishoort. Ook namen als admin.php of index.php in een submap van de uploads. Wie snel kijkt, leest eroverheen.
Een bestand op de verkeerde plek
De uploadsmap is bedoeld voor afbeeldingen, pdf’s en andere media. Een PHP-bestand daarin is bijna altijd fout. Waarom dat zo’n geliefde plek is, en welke uitzonderingen er zijn, leest u in PHP-bestanden in de uploadsmap. Hetzelfde geldt voor een PHP-bestand in de map van een thema dat u niet gebruikt, of een los bestand in de hoofdmap dat niet bij WordPress hoort.
Een bestand dat zich als iets anders voordoet
Een bestand dat favicon_a1b2c3.ico heet maar PHP-code bevat. Een “afbeelding” die geen afbeelding is. Of een bestand dat met een punt begint, zoals .cache.php, waardoor het in veel bestandsbeheerders standaard verborgen blijft.
Onleesbare inhoud
Normale code van WordPress of een fatsoenlijke plugin is leesbaar, met witregels, uitleg en begrijpelijke namen. Verdachte bestanden bestaan vaak uit één enorm lange regel met letters en cijfers door elkaar. Herkenbare signalen zijn combinaties van functies die code uitpakken en direct uitvoeren, zoals base64_decode, gzinflate of str_rot13 samen met eval. Op zichzelf zijn die functies niet verboden, en sommige nette plugins gebruiken ze ook. De combinatie met een onleesbaar blok is waar het om gaat.
Een vreemd tijdstip
Een bestand dat op een zondagnacht om 03:40 uur is aangepast terwijl er niemand aan de site werkte, verdient een tweede blik. Let wel: de wijzigingsdatum kan door een aanvaller worden vervalst. Een normale datum bewijst dus niets. Een vreemde datum is wel een aanwijzing.
Bestanden vergelijken met het origineel
De betrouwbaarste methode is niet zoeken naar wat er raar uitziet, maar vergelijken met wat er hoort te staan. Met WP-CLI, het opdrachtregelprogramma voor WordPress, controleert wp core verify-checksums alle bestanden van WordPress zelf tegen de officiële versie. Er bestaat ook wp plugin verify-checksums voor plugins uit de officiële WordPress-bibliotheek. Elk bestand dat is aangepast of dat er niet hoort, wordt gemeld.
Voor premium plugins en thema’s werkt dat niet, omdat de officiële controlelijst ontbreekt. Daar vergelijkt u met een vers gedownloade kopie van dezelfde versie bij de maker.
Een malwarescanner kan helpen, maar vindt lang niet alles. Waarom niet, leest u in hoe een malwarescan werkt.
Plekken die vaak worden overgeslagen
- De map
mu-pluginsinwp-content. Bestanden daarin worden automatisch geladen en staan niet tussen uw gewone plugins. Zie verborgen malware in mu-plugins. - Bestanden als
.htaccessen.user.ini, die geen code van de site zijn maar wel bepalen wat de server doet. - Mappen buiten de website, zoals een oude testsite of een vergeten kopie in een submap.
- De database. Niet alles zit in bestanden; een deel van de besmettingen staat in de database.
Waarom u niet zomaar gaat verwijderen
Stel: u vindt in wp-content een bestand object-cache.php en u kent het niet. Weggooien lijkt veilig. Maar dat bestand kan horen bij een cacheplugin of bij uw hostingpartij, en zonder dat bestand wordt de site misschien traag of werkt ze niet meer. Andersom: een kwaadaardig bestand verwijderen zonder te weten hoe het er kwam, betekent dat het er morgen weer staat.
Maak daarom eerst een kopie van de hele site zoals die nu is, en noteer wat u vindt. Dan kunt u altijd terug, en weet u later wat er stond.
Wanneer u hulp inschakelt
Een verdacht bestand opmerken kan iedereen die weet waar te kijken. Vaststellen of het echt kwaadaardig is, wat het doet en hoe het er kwam, is werk voor iemand die dat vaker doet. Vindt u één verdacht bestand, ga er dan van uit dat er meer zijn. Wilt u eerst weten of er iets aan de hand is, vraag dan een gratis websitecheck aan. Is de site echt besmet, dan schonen we haar op via ons herstel van gehackte websites, met een vaste prijs na de eerste diagnose.
Vraag een gratis websitecheck aan. Binnen één werkdag weet u waar uw website staat.

