U kunt caching instellen, afbeeldingen comprimeren en scripts uitstellen, maar er is een bodem waar u niet onder komt: het gewicht dat uw thema zelf meebrengt. Een licht wordpress thema laadt een pagina met een handvol bestanden; een zwaar multifunctioneel thema begint al op honderd verzoeken voordat er ook maar één woord van u op het scherm staat.
Dit artikel gaat over hoe u dat gewicht meet, waar het vandaan komt, en wanneer wisselen verstandig is en wanneer juist niet.
Waar het gewicht van een thema vandaan komt
Thema’s die op marktplaatsen worden verkocht moeten aan zoveel mogelijk wensen voldoen. Dus zit er een sliderfunctie in, een portfoliomodule, een prijstabellenblok, een teamledenblok, twaalf koptekstvarianten en een eigen paginabouwer. Die veelzijdigheid is precies wat u koopt, en precies wat u vertraagt.
Concreet uit zich dat in vier dingen:
- Eén groot stylesheet waarin de opmaak voor alle modules zit, ook die u nooit gebruikt. Driehonderd kilobyte CSS is geen uitzondering.
- Meerdere scriptbestanden die op elke pagina worden geladen, inclusief de animatiebibliotheek voor een effect dat alleen op de startpagina staat.
- Meegeleverde plugins die verplicht meekomen, zoals een sliderplugin met een eigen licentie.
- Eigen iconensets en lettertypen, vaak twee families met zes gewichten omdat de demo dat toevallig gebruikte.
Daar bovenop komt serverwerk. Sommige thema’s slaan hun instellingen op in tientallen losse rijen die bij elke pagina worden opgehaald. Dat ziet u niet in het netwerktabblad, wel in de reactietijd van de server.
Meten: wat kost uw thema echt?
- Open een eenvoudige pagina, bijvoorbeeld uw privacyverklaring. Weinig beeld, weinig modules: wat overblijft is grotendeels het thema.
- Kijk in het netwerktabblad naar het totaal aantal verzoeken en het totale gewicht. Onder de dertig verzoeken en onder de vijfhonderd kilobyte is netjes. Boven de tachtig verzoeken op een tekstpagina is zwaar.
- Filter op CSS en JS. Noteer hoeveel kilobyte er alleen aan opmaak en scripts binnenkomt.
- Gebruik de dekkingsweergave in Chrome, onder Meer hulpprogramma’s. Die laat zien welk deel van uw CSS daadwerkelijk gebruikt wordt. Percentages van tien tot twintig procent zijn bij zware thema’s normaal.
- Schakel tijdelijk over op een standaardthema op een testomgeving en meet dezelfde pagina opnieuw. Het verschil is uw themagewicht, en dat is het enige getal dat de discussie beslecht.
Die laatste stap is de moeite waard omdat hij verrassingen oplevert in beide richtingen. Soms blijkt het thema onschuldig en zit alles in de plugins, wat aansluit bij het patroon uit het artikel over te veel plugins.
Wat een licht WordPress thema anders doet
Thema’s die uitgesproken op snelheid zijn gebouwd, zoals GeneratePress, Kadence, Blocksy of het standaardthema van WordPress zelf, gaan uit van een ander idee: laad niets tenzij het nodig is. De opmaak voor een slider komt alleen op pagina’s met een slider, en modules die u uitzet worden helemaal niet ingeladen.
In de praktijk komt zo’n thema uit op vijftig tot honderdvijftig kilobyte aan eigen bestanden, tegenover vijf- tot achthonderd bij een zwaar thema. Dat scheelt op een mobiele verbinding een halve tot een hele seconde, en het verlaagt bovendien de kans op conflicten bij updates.
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat u er iets voor inlevert. Zware thema’s leveren een compleet ontwerp met demo-inhoud die u alleen hoeft te vullen. Bij een licht thema bouwt u meer zelf, of u kiest een blokthema en werkt met de ingebouwde bewerker. Wat dat inhoudt staat in de uitleg over overstappen naar een blokthema.
Wanneer wisselen loont, en wanneer niet
Wisselen van thema is geen instelling maar een verbouwing. Alle pagina’s die met de bouwer van het oude thema zijn gemaakt, moeten opnieuw worden opgebouwd. Reken voor een site van vijftien pagina’s op enkele dagen werk, en op een periode waarin er dingen scheef staan.
Doen als:
- uw thema al twee jaar geen update heeft gehad, wat op termijn ook een beveiligingsrisico wordt;
- u toch al een nieuw ontwerp of een herschreven site plande;
- uw site aantoonbaar traag is en de meting laat zien dat meer dan de helft van het gewicht van het thema komt;
- u vastzit aan een verlopen licentie waardoor updates uitblijven.
Niet doen als uw site prima laadt, uw thema onderhouden wordt en uw ergernis vooral van een meetgetal komt. Een sprong van 78 naar 91 punten voelt goed, maar als uw pagina al binnen twee seconden bruikbaar is, merkt geen bezoeker het verschil.
Er speelt bij die afweging nog iets mee dat weinig met techniek te maken heeft: wie beheert de site straks? Een licht thema met de standaardbewerker is voor een opvolger of een nieuw bureau eenvoudig over te nemen, omdat er weinig eigenaardigheden in zitten. Een zwaar thema met een eigen bouwer en tweehonderd instellingen vraagt inwerktijd, en die betaalt u bij elke wijziging opnieuw. Reken dat mee als u toch al twijfelt: het scheelt op termijn vaak meer geld dan de laadtijd zelf.
Het alternatief: uw huidige thema afslanken
Bij veel zware thema’s kunt u een flink deel van de last wegnemen zonder te wisselen. Zet ongebruikte modules uit in de thema-instellingen, schakel de meegeleverde iconenset uit als u die niet gebruikt, beperk het aantal lettertypegewichten en zet animatiebibliotheken uit. Op een Divi- of Elementor-site halen we daar routinematig twee tot vier tienden van een seconde mee weg.
Bij WebMaintor beginnen we bij een klacht over traagheid altijd met die afslankronde, omdat die binnen een dagdeel kan en niets aan het ontwerp verandert. Pas als dat te weinig oplevert, komt vervanging ter sprake, en dan als onderdeel van een traject met een meting vooraf en achteraf zodat u zwart-op-wit ziet wat het heeft opgeleverd.
Concrete volgende stap: open uw contactpagina met het netwerktabblad erbij en noteer het aantal verzoeken. Staat de teller boven de tachtig op zo’n eenvoudige pagina, dan weet u dat uw thema of uw plugins meer meebrengen dan uw site vraagt.
