Aangifte doen nadat uw website is gehackt

Het is vrijdagavond, de site is net weer schoon en u bent vooral opgelucht. Aan de politie denkt u op dat moment niet. Begrijpelijk, maar wie zijn website gehackt ziet worden, doet er goed aan om ook aangifte te doen. Niet omdat de dader morgen aan uw deur staat, maar omdat de aangifte een paar praktische dingen regelt die u later nodig kunt hebben. In dit artikel leest u hoe aangifte doen werkt als uw website gehackt is, wat u vooraf verzamelt en wat u er redelijkerwijs van mag verwachten.

Waarom aangifte doen als uw website gehackt is

Een inbraak in uw website is strafbaar. Juristen noemen het computervredebreuk. Toch laten veel ondernemers het erbij, uit schaamte of omdat ze denken dat het geen zin heeft. De KVK schrijft er zelfs een artikel over met de titel “Schaam je niet en doe aangifte na een hack”.

Wat levert het u op?

• Uw verzekering. In de politiefolder over cybercriminaliteit voor ondernemers staat dat een aangifte nodig kan zijn voor de afhandeling met uw verzekeraar en voor het eisen van een schadevergoeding. Heeft u een cyberverzekering, kijk dan in de polis wat er precies gevraagd wordt. Meer daarover leest u in ons artikel over websites en cyberverzekeringen.
• Een vastgelegd moment. De aangifte legt vast wanneer u de inbraak merkte en wat u zag. Dat helpt als er later vragen komen van klanten, een betaalprovider of een zakenpartner.
• Het grotere plaatje. De politie gebruikt aangiftes om patronen te zien, daders op te sporen en andere ondernemers te waarschuwen. Uw ene aangifte kan net het stukje zijn dat een onderzoek verder helpt.

Hoe u aangifte doet bij de politie

Volgens politie.nl doet u aangifte van cybercrime via het algemene nummer 0900-8844 of op een politiebureau. Voor een aantal vormen van cybercriminaliteit kan het ook online; welke dat zijn, ziet u op de pagina “Aangifte of melding doen” van de politie. Een gehackte bedrijfswebsite past niet altijd in een online formulier, dus reken erop dat u een afspraak maakt.

Doet u aangifte namens uw bedrijf? Zorg dan dat degene die gaat ook bevoegd is om namens de onderneming te handelen. De politiefolder voor ondernemers raadt aan om een machtiging mee te nemen als u niet zelf de eigenaar bent.

Wacht er niet te lang mee. Hoe verser de sporen, hoe meer de politie ermee kan. Tegelijk hoeft de aangifte het herstel niet op te houden: eerst de schade beperken, dan de aangifte. Hoe u die eerste uren aanpakt, staat in website gehackt: wat nu.

Wat u meeneemt naar de aangifte

Een aangifte die alleen zegt “mijn site was gehackt” komt nergens. Neem zoveel mogelijk concreet materiaal mee. De politie vraagt zelf om logbestanden, omdat daar de sporen in zitten. Denk aan:

• de datum en het tijdstip waarop u het merkte, en hoe (de mail van uw hostingpartij, een klant die belde, een melding van Google);
• schermafbeeldingen van wat bezoekers zagen, zoals een rode waarschuwing of een vreemde doorverwijzing;
• de logbestanden van de webserver en eventueel van FTP of het hostingpaneel;
• namen van onbekende beheerders, verdachte bestanden en de data waarop ze verschenen;
• berichten van de aanvaller, als die er zijn, zoals een losgeldbericht of een mail met een eis;
• een korte beschrijving van uw beveiliging op dat moment: welke updates, welke back-ups, wie er toegang had.

Welke logbestanden dat precies zijn en hoe u voorkomt dat ze automatisch worden gewist, leggen we uit in bewijs bewaren na een hack. Uw beheerder of hostingpartij kan die bestanden voor u veiligstellen. Vraag dat op dag één, want veel servers ruimen oude logs na een vaste periode op.

Wat u wel en niet mag verwachten

Laten we eerlijk zijn. De kans dat de dader van een geautomatiseerde aanval op een kleine WordPress-site wordt gepakt, is niet groot. Veel aanvallen komen van buiten Nederland en lopen via gehuurde servers en gestolen accounts. De politie zal uw site ook niet voor u opschonen; dat blijft uw eigen werk of dat van uw beheerder.

Wat u wel krijgt, is een proces-verbaal van uw aangifte. Bewaar dat bij de rest van uw dossier over het incident. Komt er later een schadeclaim, een vraag van de verzekeraar of een klacht van een klant, dan heeft u het bij de hand.

Aangifte, datalek en andere meldingen

Een aangifte bij de politie is iets anders dan een melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Zijn er bij de hack mogelijk persoonsgegevens ingezien of gestolen, bijvoorbeeld klantgegevens uit uw webshop of inzendingen van een contactformulier, dan kan er sprake zijn van een datalek. Zo’n datalek meldt u in principe binnen 72 uur bij de AP, los van de aangifte. Wanneer dat wel en niet hoeft, leest u in ons artikel over datalekken melden. Twijfelt u, laat u dan adviseren door een jurist of uw brancheorganisatie.

Daarnaast kunt u de aanval melden bij de Fraudehelpdesk, die op basis van meldingen andere ondernemers en consumenten waarschuwt. En werd uw site gebruikt voor phishing of fraude met uw bedrijfsnaam, dan is het verstandig om uw klanten zelf ook te informeren.

Stel: de aanvaller vraagt geld

Stel dat u op maandagochtend een mail krijgt: betaal een bedrag in cryptomunten, anders worden uw klantgegevens gepubliceerd. Ga daar niet op in voordat u met de politie en uw beheerder heeft gesproken. Bewaar de mail met alle gegevens, inclusief eventuele walletadressen, en neem die mee naar de aangifte. Betalen is geen garantie dat de gegevens worden verwijderd, en het herstel van de site blijft hoe dan ook nodig.

Wanneer u hulp inschakelt

De aangifte doet u zelf, als ondernemer. Het verzamelen van logbestanden, het vastleggen van wat de aanvaller heeft gedaan en het opschonen van de site is technisch werk. Dat kan uw beheerder doen, en het helpt als die de bevindingen op papier zet die u bij de aangifte kunt voegen. Wij leggen bij het herstellen van een gehackte website vast wat we aantreffen, zodat u dat overzicht meteen kunt gebruiken. U krijgt na de eerste diagnose een vaste prijs, voordat wij beginnen.